افغان‌ناو خبري شبکه

  د سپینې ماڼۍ وروستیو څرګندونو نړیوال بازارونه لړزولي دي، ځکه ولسمشر ډونلډ ټرمپ ادعا کړې چې امریکا کولی شي د ایران په وړاندې نظامي عملیات په دوه یا دریو اونیو کې پای ته ورسوي. دا په داسې حال کې ده چې د تېلو بیې په بې ساري ډول لوړې شوي او د هرمز تنګي امنیت له جدي ګواښ سره مخ دی. ډیری کارپوهان پوښتنه کوي چې ایا له کومې هوکړې پرته د جګړې ختمول ممکن دي که دا یوازې یو سیاسي شعار دی؟ د جګړې اوسنی حالت او د خبرو اترو نشتوالی ښيي چې دا مسله له هغه څه ډیره پېچلې ده چې تصور یې کیږي. د سټون ایج تګلاره: د جګړې نوي هدفونه ولسمشر ټرمپ د ډیپلوماسۍ پر ځای اوس پر نظامي فشار تمرکز کړی دی. هغه په ډاګه کړې چې له ایران سره کومې هوکړې ته اړتیا نشته، بلکې هدف دا دی چې د ایران نظامي او اټومي زیربناوې دومره کمزورې کړي چې هغوی بېرته ډبرین دور ته وګرځي. دا تګلاره ښيي چې امریکا اوس د ستراتیژیکې سولې پر ځای یوازې د دښمن د ځپلو په لټه کې ده، کوم چې په سیمه کې د اوږدمهاله بې ثباتۍ لامل کیدی شي. د هرمز تنګي اهمیت او د انرژۍ نړیوال بحران د نړۍ د تېلو او ګازو پنځمه برخه د هرمز تنګي له لارې تیریږي. د ایران لخوا د...

کله چې د اسلام اباد او کابل ترمنځ ډیپلوماسي د ټوپک خولې ته پاتې شي، نو بیا ولسي او قبایلي مشرانو ته سترګې اوړي. په دې وروستیو کې د ۲۰۲۶ کال د مارچ په نښتو کې چې لسګونه میندې بورې شوې، اوس په د پېښور جرګه کې د سیمې مشران راټولېږي ترڅو د پاکستان او افغانستان ترمنځ د کړکېچ د کمولو لپاره یوه لاره وباسي. خو پوښتنه دا ده چې ایا په اوسني عصري جنګ کې د دودیزو جرګو غږ تر واکدارانو رسېږي؟ ولې حکومتي ډیپلوماسي د ولسي جرګې ځای نشي نیولی؟ په داسې حال کې چې د دواړو هېوادونو رسمي چارواکي یو پر بل د تورونو لوبې کوي، قبایلي مشران د خپلو خلکو درد په رښتینې مانا احساسوي. د پېښور جرګه د اسپایر او قامي اصلاحي تحریک لخوا په داسې وخت کې رابلل شوې چې زرګونه کورنۍ بې ځایه شوي دي. زما په نظر، جرګه ځکه مهمه ده چې دا د ریاستي غرور پر ځای پر ولسي ګټو ولاړه وي. کله چې سیاستوال ناکام شي، جرګه د وروستي پل په توګه کارول کېږي. مسیر؛ د سیاسي چارو کارپوه شیخ سید هاشم جوادي بلخابي: د حیرانتیا خبره ده چې پاکستان د امریکا او اسراییلو لپاره سوله غواړي او د افغانستان مسلمانو خلکو لپاره جګړه. #ملي‌تلویزیون بشپړه خپرونه⬇️ htt...

  د ۲۰۲۶ کال د مارچ په وروستیو کې، د ایران او امریکا ترمنځ روانه جګړه یوې حساسې مرحلې ته رسیدلې ده. د جاپان ټایمز د وروست ي تحلیل له مخې، ولسمشر ډونالډ ټرمپ اوس له سختو پریکړو سره مخ دی: یا باید یو نیمګړی تړون ومني او له جګړې ووځي، او یا هم نظامي بریدونو ته زور ورکړي چې پایله به یې یوه اوږده او ویجاړونکې جګړه وي. په داسې حال کې چې د انرژۍ بیې په نړیواله کچه لوړې شوي، د دې کړکېچ سیاسي او اقتصادي اغیزې د نړۍ په هر ګوټ کې احساس کیږي. د ایران د جګړې یو میاشت؛ د ټرمپ لپاره سخت انتخابونه د جګړې له پیل څخه یوه میاشت وروسته، د ټرمپ ادارې ته څرګنده شوې چې ایران یو سخت حریف دی. ایران د هرمز تنګي په کنټرول سره د نړۍ د تېلو او ګازو په لیږد باندې یو ډول "تزندۍ" لګولې ده. له یوې خوا د ټرمپ د محبوبیت کچه په کور دننه راټیټه شوې او له بلې خوا د انرژۍ نړیوال بحران د هغه پر حکومت فشار زیات کړی دی. پوښتنه دا ده چې ایا سپینه ماڼۍ به د ډیپلوماسۍ لار غوره کړي او که به جګړه نوره هم پراخه کړي؟ د انرژۍ نړیوال بحران او د هرمز تنګي بندیدل د ایران د جګړې تر ټولو لویه ضربه د نړۍ اقتصاد ته رسیدلې ده. د ...

د پاکستان او افغانستان ترمنځ د کړکېچ نوې څپه یو ځل بیا په سیمه کې د ثبات هیلې له منځه وړي دي. وروسته له هغه چې د اختر په مناسبت اعلان شوې لنډمهاله اوربند پای ته ورسېد، د پاکستان پوځ په افغانستان کې خپل عملیات بیا پیل کړي دي. دا وضعیت نه یوازې د دواړو هېوادونو سیاسي اړیکې ترینګلې کوي، بلکې د زرګونو ولسي وګړو او کډوالو ژوند یې هم له ګواښ سره مخ کړی دی. ولې د پاکستان او افغانستان ترمنځ پوځي عملیات بیا پیل شول؟ د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په وینا، د دوی هدف د هغو ډلو ځپل دي چې په پاکستان کې د بریدونو مسؤل ګڼل کیږي. اسلام اباد تور لګوي چې د افغانستان سرپرست حکومت وسله والو ته پناه ورکړې ده، خو کابل دا تورونه ردوي او وایي چې دا د پاکستان داخلي ستونزه ده. د عملیاتو دا بیا پیل ښیي چې په سیمه کې د باور فضا په بشپړه توګه له منځه تللې ده. ⚠️ د دښمن په تبلیغاتو باور مه کوئ! 🎥 هر افغان دې دا ویډیو وګوري. 💪 د افغان سرحدي ځواکونو مرال وګوره، او د پاکستانی پوځ مرال وګوره. ❌ بیا پرېکړه وکړه چې آیا پاکستانی پوځ زموږ خاوره نیولی شي که نه! #افغانستان #مجاهدین #دښمن_مرال #دفاع pic.twitter.com/DIy...

په داسې حال کې چې د ۲۰۲۶ کال په لومړیو میاشتو کې په منځني ختیځ کې سیاسي کړکیچ اوج ته رسیدلی، د پنټاګون وروستي راپورونه ښیي چې د امریکا متحده ایالات پر ایران باندې د وروستي ګوزار لپاره نظامي انتخابونه ارزوي. دا یوازې یو تبلیغاتي جنګ نه دی؛ د پوځي چارواکو لخوا د ځمکنیو ځواکونو د ځای پر ځای کولو خبرې دا ثابتوي چې سیمه د یوې خطرناکې لوبې په لور روانه ده. زما په نظر، دا ډول نظامي اقدام به نه یوازې ایران، بلکې د ټولې نړۍ د تېلو بازار او امنیتي نظم له جدي ننګونو سره مخ کړي. د ټرمپ وروستی ګوزار ستراتیژي څه ده؟ د تازه معلوماتو له مخې، ډونالډ ټرمپ غواړي چې ایران د یوې پریکنده ضربې له لارې مذاکراتو ته مجبور کړي. په دې پلان کې د ایران د تېلو د صادراتو اصلي مرکز، خارک ټاپو ، نیول یا بندول شامل دي. د دې ترڅنګ، د هرمز تنګي په خوله کې د ابو موسی او لک ټاپوګانو کنټرول هم د امریکا په لومړیتوبونو کې دی. دا ستراتیژي ښیي چې امریکا غواړي د ایران "اقتصادي رګونه" پرې کړي، خو پوښتنه دا ده چې ایا ایران به یوازې ننداره وکړي؟ یقیناً نه. د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ځانګړي استازي، سټیو ویټکاف ویلي چې د ...

د ۲۰۲۶ کال د مارچ په وروستیو کې، د طالبانو حکومت لخوا د امریکایي څیړونکي د ډینس کویل خوشي کېدل یو ځل بیا د کابل او واشنګټن ترمنځ پېچلې اړیکې تر بحث لاندې راوستې. کویل چې له یو کال زیات وخت یې د طالبانو په بند کې تېر کړ، په داسې حال کې خوشي شو چې د ټرمپ ادارې پر افغانستان د بندي ډیپلوماسۍ   تورونه لګولي وو. دا اقدام که له یوې خوا بشري بلل کېږي، خو له بلې خوا د دواړو هیوادونو ترمنځ د سیاسي امتیازاتو د ترلاسه کولو یوه هڅه هم ښکاري. ولې ډینس کویل د یو کال لپاره بندي و؟ ډینس کویل، چې یو ۶۴ کلن ژبپوه و، په ۲۰۲۵ کال کې په کابل کې ونیول شو. طالبانو پر هغه د قوانینو د سرغړونې تور پورې کړی و، خو هیڅکله یې په ښکاره ډول کوم جرم ثابت نه کړ. د هغه کورنۍ او د Foley Foundation په څیر بنسټونو ټینګار کاوه چې هغه یوازې یو اکاډمیک څیړونکی و. د هغه بندي پاتې کېدل د امریکا او طالبانو ترمنځ د پاتې شخړو یوه برخه وه چې بالاخره د اختر په مناسبت د بخښنې په نوم پای ته ورسېده. ایا دا یو بشري اقدام دی که سیاسي امتیاز؟ طالبان ادعا کوي چې د کویل خوشي کول د حسن نیت او بشري خواخوږۍ له مخې شوي، خو د سیاسي چارو شنونک...

د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ له ۲۶مې راهیسې، د افغانستان او پاکستان جګړه ۲۰۲۶ په یو خونړي پړاو کې داخله شوې ده چې په کونړ، ننګرهار او خوست کې یې لسګونه افغان ولسي وګړي وژلي دي. د ناروې د کډوالو شورا (NRC) په وینا، یوازې په دوه اونیو کې د مړو شمېر ۷۶ ته رسېدلی او تر ۱۱۵،۰۰۰ ډېر خلک له خپلو مېنو بې ځایه شوي دي. ولې د افغانستان او پاکستان ترمنځ جګړه پیل شوه؟ دا کړکېچ وروسته له هغه راپیدا شو چې پاکستان په افغانستان تور پورې کړ چې "هغو وسله والو ته یې پناه ورکړې چې په پاکستان کې بریدونه کوي." افغانستان دا تورونه په کلکه رد کړي دي. اوس مهال دا جګړه د هېواد لسو ولایتونو ته غځېدلې ده. د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ اداره یا UN OCHA Afghanistan وايي چې دواړو خواو یو پر بل درنې وسلې او ډرون بریدونه کړي دي. په کابل کې د روغتون بمباري او د جګړې پراخېدل د ۲۰۲۶ کال د مارچ په ۱۶مه نېټه، په کابل کې پر یو روغتون برید وشو چې سلګونه کسانو ته یې مرګ ژوبله واړوله. دا پېښه ښیي چې جګړه اوس د ښاري سیمو په لور روانه ده. تر اوسه په ټول افغانستان کې لږ تر لږه ۸۰۰ کورونه ویجاړ شوي دي. په کابل کې د بې ځایه ش...

افغانستان دا مهال د دوو اورونو تر منځ پروت دی. له یوې خوا له پاکستان سره د ډیورنډ پر کرښه ښکاره جګړه او له بلې خوا په ایران کې د نړیوالې جګړې پراخېدو، د دغه هېواد د ترانزیټ او سوداګرۍ رګونه وچ کړي دي. د افغانستان اقتصادي بحران ۲۰۲۶ یوازې د پولي کمښت خبره نه ده، بلکې دا د یو داسې هېواد د محاصرې کیسه ده چې خپله خوراکي او صنعتي اړتیاوې له ګاونډیو پوره کوي. د ډیورنډ کرښه او له پاکستان سره د جګړې ویجاړونکې اغیزې د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ پر ۲۷مه، پاکستان د غضب الحق په نوم پوځي عملیات پیل کړل. اسلام اباد ادعا کوي چې په ۲۰۲۴ کال کې له ۲۵۰۰ څخه زیات کسان د هغو بریدونو په پایله کې وژل شوي چې د افغانستان له خاورې پلان شوي وو. دا جګړه د دې لامل شوه چې اته مهمې سوداګریزې لارې، لکه تورخم او سپین بولدک، په بشپړ ډول وتړل شي. کله چې لارې بندې شي، په کابل کې د اوړو او تېلو قیمتونه سر وهي، چې دا په مستقیم ډول پر ولسي وګړو فشار راوړي. ولې د ایران لاره د افغانستان لپاره نوره بدیل نه ده؟ کله چې له پاکستان سره اړیکې خرابې شوې، طالبانو د ایران چابهار بندر ته مخه کړه. په ۲۰۲۵ کال کې له ایران سره سوداګري ۱.۶ میلیا...

د کابل پر یوه روغتون د وروستي برید ادعاوو او د پاکستان او افغانستان ترمنځ مخ په زیاتیدونکي تاوتریخوالي سیمه د یوې نوې جګړې په درشل کې درولې ده. چین په ښکاره له دواړو هیوادونو غوښتي چې له زغم څخه کار واخلي او د ټوپک پر ځای میز ته کښیني. دا غوښتنه په داسې وخت کې کیږي چې د دواړو ګاونډیو ترمنځ د باور فضا تر بل هر وخت زیاته زیانمنه شوې ده. زموږ په نظر، د زور کارول نه یوازې ستونزې نه حل کوي، بلکې د سیمې اقتصادي او امنیتي راتلونکی له جدي ګواښ سره مخ کوي. ایا نظامي بریدونه د ترهګرۍ ستونزه حل کولی شي؟ ډیری شنونکي پدې باور دي چې د پولې پورې غاړې پوځي عملیات یوازې د لنډ وخت لپاره وي او د ترهګرۍ ریښې نه باسي. کله چې په کابل کې د روږدو کسانو پر روغتون برید کیږي او د سلګونو کسانو د وژنې خبر ورکول کیږي، دا چاره د ترهګرۍ پر ضد د مبارزې پر ځای ولسي غصه راپاروي. پاکستان ادعا کوي چې پوځي مرکزونه یې ویشتلي، خو د ملکي مرګ ژوبلې راپورونه د جګړې بڼه بدلوي. چین له پاکستان او افغانستان څخه غوښتي دي چې سمدستي اوربند وکړي او خپل اختلافات د خبرو اترو له لارې حل کړي. چیني چارواکو ټینګار کړی چې دواړه هېوادونه بای...