د افغانستان او پاکستان جګړه ۲۰۲۶: انساني ناورین او د کډوالو ستونزې

-


د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ له ۲۶مې راهیسې، د افغانستان او پاکستان جګړه ۲۰۲۶ په یو خونړي پړاو کې داخله شوې ده چې په کونړ، ننګرهار او خوست کې یې لسګونه افغان ولسي وګړي وژلي دي. د ناروې د کډوالو شورا (NRC) په وینا، یوازې په دوه اونیو کې د مړو شمېر ۷۶ ته رسېدلی او تر ۱۱۵،۰۰۰ ډېر خلک له خپلو مېنو بې ځایه شوي دي.


ولې د افغانستان او پاکستان ترمنځ جګړه پیل شوه؟

دا کړکېچ وروسته له هغه راپیدا شو چې پاکستان په افغانستان تور پورې کړ چې "هغو وسله والو ته یې پناه ورکړې چې په پاکستان کې بریدونه کوي." افغانستان دا تورونه په کلکه رد کړي دي. اوس مهال دا جګړه د هېواد لسو ولایتونو ته غځېدلې ده. د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ اداره یا UN OCHA Afghanistan وايي چې دواړو خواو یو پر بل درنې وسلې او ډرون بریدونه کړي دي.


په کابل کې د روغتون بمباري او د جګړې پراخېدل

د ۲۰۲۶ کال د مارچ په ۱۶مه نېټه، په کابل کې پر یو روغتون برید وشو چې سلګونه کسانو ته یې مرګ ژوبله واړوله. دا پېښه ښیي چې جګړه اوس د ښاري سیمو په لور روانه ده. تر اوسه په ټول افغانستان کې لږ تر لږه ۸۰۰ کورونه ویجاړ شوي دي. په کابل کې د بې ځایه شویو لپاره د مرستې مرکزونه هڅه کوي چې زیانمنو شوو کورنیو ته لومړنۍ اسانتیاوې برابرې کړي.


د تورخم او ننګرهار د بې ځایه شویو افغانانو وضعیت

په تورخم او سرحدي سیمو کې د مېشتو خلکو ژوند تر ټولو ډېر اغیزمن شوی دی. د ۶۵ کلن بختیار په څېر زرګونه کسان د شپې له خوا د راکټونو له امله له خپلو کورونو تښتېدلي دي. اوسمهال دا خلک په هغو سیمو کې اوسېږي چې نه پاکې اوبه لري او نه روغتیایي اسانتیاوې. د افغانستان کې د NRC فعالیتونه په ګوته کوي چې د بشري مرستو کمښت دا ناورین لاپسې ژور کړی دی.


په افغانستان کې د بشري مرستو کمښت او اقتصادي فشارونه

د سرحدونو تړل کېدل د خوراکي توکو د بیو د لوړېدو لامل شوي دي. افغانستان لا دمخه د نړۍ په کچه یو له هغو هېوادونو و چې د بشري مرستو بودیجه یې کمه شوې وه، او اوسنۍ جګړې د ژوندي پاتې کېدو هڅې نورې هم سختې کړې دي. د دې جګړې دوام نه یوازې امنیتي بلکې یو لوی اقتصادي سقوط هم له ځانه سره لرلای شي.


د افغانستان او پاکستان د حالاتو په اړه عامې پوښتنې (FAQs)

۱. ولې د افغانستان او پاکستان ترمنځ اوسنۍ جګړه پیل شوه؟

د جګړې اصلي لامل د پاکستان هغه تورونه دي چې وايي افغانستان وسله والو ته ځای ورکړی، خو کابل دا ادعا ردوي. دا ناندرۍ د فبرورۍ په وروستیو کې په مخامخ وسله واله جګړه بدلې شوې.

۲. په کابل کې د کوم روغتون په نښه کولو سره لویه مرګ ژوبله رامنځته شوه؟

د ۲۰۲۶ کال د مارچ په ۱۶مه نېټه، په کابل کې د معتادینو د درملنې یو روغتون په نښه شو. په دې برید کې د لسګونو کسانو د وژل کېدو راپورونه ورکړل شوي او ودانۍ په بشپړ ډول ویجاړه شوې ده.

۳. څومره افغانان په ۲۰۲۶ کال کې د دې جګړې له امله بې ځایه شوي دي؟

تر اوسه پورې تر ۱۱۵،۰۰۰ زیات افغانان په ننګرهار، کونړ او نورو سرحدي سیمو کې له خپلو کورونو تېښتې ته اړ شوي دي او ډېری یې په خیمو یا کرایي کورونو کې ژوند کوي.

۴. نړیوالې مرستندویه ادارې د دې وضعیت په اړه څه وایي؟

نړیوالې ادارې لکه NRC او ملګري ملتونه د جګړې پر سمدستي درېدو ټینګار کوي. دوی خبرداری ورکوي چې د سرحدونو تړل او د مرستو نشتوالی به د افغانستان بشري ناورین د کنټرول څخه وباسي.

نظرات

ارسال یک نظر

پست‌های معروف از این وبلاگ

ټرمپ له پوتین سره د اوکراین د کشالې په اړه ویني

-
تصویر
امریکايي رسنیو د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی، ټاکل شوې چې د دوی ولسمشر، ډونالډ ټرمپ راتلونکې اوونۍ د روسیې له ولسمشر، ولادیمیر پوتین سره له نږدې وویني . د رویټرز او نیویارک ټایمز په راپورونو کې ویل شوي چې ټرمپ به له پوتین سره تر دې کتنې وروسته د اوکراین له ولسمشر، ولادیمیر زلنسکي سره هم په درې‌اړخیزه غونډه کې د اوکراین پر جګړې خبرې وکړي . ویل کېږي چې دا به له ۲۰۲۱ وروسته د امریکا او روسیې د ولسمشرانو لومړۍ مخامخ کتنه وي . بلخوا د سپینې ماڼۍ ځینو سرچینو رسنیو ته ویلي چې ټرمپ او پوتین به په دې مخامخ کتنه کې د اوکراین جګړې پر پایته‌‌رسولو خبرې او نظرونه تبادله کړي . تر دې مخکې د امریکا ولسمشر روسیې ته خبرداری ورکړی و چې پر اوکراین خپل بریدونه پایته ورسوي، ګېني مسکو به د واشنګټن له نویو بندیزونو سره مخ شي . ډونالډ ټرمپ د روسیې ولسمشر د بندیزونو پر وړاندې «سرسخت» بللی و او ویلي وو چې هر ځل له پوتین سره د اوکراین جګړې د پایته‌رسولو لپاره یوې هوکړې ته نږدې شي، خو مسکو بیا پر کي‌یف بریدونه وکړي . د امریکايي رسنیو په راپورونو کې همداراز ویل شوي چې ډونالډ ټرمپ سپینې ماڼۍ ته له ...
بیشتر بخوانيد

افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه؛ د اتلانو لپاره د بریا او لاسته راوړنې بل فرصت

-
تصویر
نن ماښام د افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه په داسې حال کې ترسره کېږي چې افغان اتلان د لومړۍ لوبې بریا له ځان سره لري. د لوبې د وخت، اهمیت او د کرکټ پوهانو د نظرونو په اړه بشپړ راپور دلته ولولئ . د افغانستان د کرکټ مینهوال یو ځل بیا د خپلو اتلانو د لیدو لپاره شيبې شماري. نن د "اي انډ " (e&) جام د درې شل اوریزو نړیوالو سیالیو په لړ کې د افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه ترسره کېږي. دا لوبه نه یوازې د روانې لوبلړۍ د برخلیک لپاره مهمه ده، بلکې د نړیوالو سیالیو په ډګر کې د افغانستان د موقف د لا پیاوړتیا لپاره یو زرین چانس هم بلل کېږي. افغان لوبډله چې دا مهال په خورا ښه مورال کې ده، هڅه کوي چې د نننۍ لوبې په ګټلو سره دغه لوبلړۍ په خپل نوم کړي . افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه ، د لوبې وخت او جزیات افغان کرکټ بورډ په رسمي ډول اعلان کړی چې د افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه به نن د چهارشنبې په ورځ د افغانستان پر وخت ماښام په ۷:۰۰ بجو پیل شي. دغه سیالۍ چې د اماراتو په لوبغالو کې ترسره کېږي، د دواړو هېوادونو د کرکټ مینه والو پام ځان ته اړولی دی. افغان لوبغاړي تر یوې...
بیشتر بخوانيد

متحده عربي امارات د افغانستان له ورغتیايي سکټور سره مرسته کوي

-
تصویر
په داسې حال کې چې افغانستان لا هم له اوږدې جګړې، اقتصادي ستونزو او روغتیايي ننګونو سره مخ دی، د سیمې یو شمېر هېوادونه هڅه کوي چې د افغانانو د روغتیايي وضعیت د ښه‌والي لپاره مرسته وکړي. د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د عامې روغتیا وزارت تازه اعلان کړی، چې قطر، سعودي عربستان او په ځانګړي ډول متحده عربي امارات له افغانستان سره د روغتیا په برخه کې د همکارۍ ژمنه کړې . د دغه وزارت سرپرست مولوي نورجلال جلالي د چهارشنبې په ورځ د روغتیا نړیوال سازمان د ختیځې مدیترانې سیمې له رئیس، حنان بلخي، او همداراز د قطر، سعودي عربستان او اماراتو د روغتیا وزارتونو له استازو سره آنلاین ناسته کړې ده. په دغه ناسته کې د روغتیايي خدماتو پراخولو، د ساري ناروغیو، په ځانګړي ډول د ګوزڼ یا پولیو پر ضد مبارزې، او د نړیوالو مرستو د جلبولو په اړه خبرې شوې دي . د اماراتو ځانګړې ونډه که څه هم قطر او سعودي عربستان هم د همکاریو ژمنې کړې، خو د متحده عربي اماراتو رول پیاوړی او د پام وړبلل شوی . متحده عربي امارات تر دې وړاندې هم د پولیو واکسین د کمپاینونو لپاره د مالي او تخنیکي امکاناتو برابرول، د روغتیايي مرکزونو د بیارغونې...
بیشتر بخوانيد