افغان‌ناو خبري شبکه

د دوبۍ حاکم، شیخ محمد بن راشد آل مکتوم، یو ځل بیا ثابته کړه چې انسانیت هیڅ سرحد نلري. د "نور دبئی" له لارې د (River Blindness) یا د سیند د ړوندوالي ناروغۍ د له منځه وړلو لپاره د ۷ ملیونه خلکو هدف ټاکل یو تاریخي ګام دی. زما په نظر، دا ډول پروژې نه یوازې د خلکو سترګو ته رڼا بښي، بلکې د ټولنې په اقتصادي او تعلیمي کچه کې هم انقلاب راولي. د نور دبئی د نوې روغتیایي پروژې هدف څه دی؟ دا پروژه په راتلونکو ۳ کلونو کې د هغو ۷ ملیونه کسانو درملنه کوي چې د سیند د ړوندوالي له خطر سره مخ دي. دا ناروغي په ځانګړي ډول په بې وزله هیوادونو کې ډیره ده. د شیخ محمد دا لیدلوری چې "هره سترګه چې رڼا ورته ورکوو، یو نوی ژوند دی،" د یو رښتیني مشر نښه ده چې د نړۍ د بې وزلو درد احساسوي. أطلقنا بحمدالله ضمن مبادرات محمد بن راشد آل مكتوم العالمية مشروعاً إنسانياً جديداً للقضاء على مرض "العمى النهري" يستهدف 7 ملايين مستفيد على مدى 3 أعوام القادمة وتنفذه نور دبي … تمكين البشر عبر مكافحة الظلام الذي يعيشون فيه من أنبل المهام الإنسانية.. وكل عين نعيد لها النور ..… pic.twitter.com/8Oui99Fixa —...

په 'MV Hondius' کروز کښتۍ کې د هینټا وایرس د خپرېدو وروستي خبرونو په نړیواله کچه، په ځانګړې توګه د سفر او روغتیا په برخو کې یو ځل بیا اندېښنې راپارولې دي. که څه هم د روغتیا نړیوال سازمان (WHO) ډاډ ورکوي چې دا د کوویډ-۱۹ په څېر پیل نه دی، خو زما په نظر، دا پېښه یو جدي خبرداری دی. دا ښيي چې زموږ د سفر نړیوال سیستمونه لا هم د داسې نادرو وایرسونو پر وړاندې څومره زیان منونکي دي چې له حیواناتو څخه انسانانو ته راانتقالېږي. موږ ډېری وخت هینټا وایرس یوه سیمه ییزه ستونزه ګڼو ، خو په یوه لوکس بحري کښتۍ کې د دې وایرس څرګندېدل دا ثابتوي چې په اوسنۍ نړۍ کې هیڅ ځای له خطره خالي نه دی. زما په باور، اصلي اندېښنه باید یوازې د وایرس خپرېدل نه، بلکې په ګڼه ګوڼه لرونکو ځایونو لکه کروز کښتیو کې د داسې ناروغیو کنټرول وي. د انډیز سټرین (Andes Strain) او له انسان څخه انسان ته د انتقال خطر د دې پېښې تر ټولو خطرناکه برخه د انډیز سټرین شتون دی. ډېری هینټا وایرسونه یوازې له موږکانو څخه انسان ته لګېږي او نور نه خپرېږي، خو د انډیز سټرین چې په جنوبي امریکا کې موندل کېږي، دا وړتیا لري چې له یو انسان څخه بل ...

کله چې موږ د نړیوالو مرستو او پروژو په اړه خبرې کوو، تر ټولو لویه ستونزه څارنه وي. د شیخ عبدالله بن زاید وروستی اعلان چې امارات به د Orbitworks په همکارۍ د AI په واسطه سمبال سپوږمکیو له لارې خپلې نړیوالې پروژې څاري ، زما په نظر د مرستو په تاریخ کې یو نوی فصل پرانیزي. إنجاز نوعي يقوده #صندوق_أبوظبي_للتنمية من خلال مبادرة استباقية، بوصفه أول جهة تنموية توظّف قمرًا صناعيًا بسعة مخصّصة لمتابعة تنفيذ مشاريعه حول العالم. خطوة رائدة تتجاوز حدود الابتكار التكنولوجي، وترسّخ مكانة دولة #الإمارات كمركز عالمي متقدّم في استشراف مستقبل قطاع… pic.twitter.com/ox5oS8T02R — صندوق أبوظبي للتنمية (@ABUDHABI_FUND) May 5, 2026 د شیخ زاید د لید لوري عملي کول متحده عربي امارات تل په بشري مرستو کې مخکښ پاتې شوی، خو اوس هغوی دا مرستې له ټیکنالوژۍ سره غوټه کړې دي. د ابوظبي پراختیایي فنډ (ADFD) پروژې اوس یوازې په کاغذونو کې نه، بلکې د فضا څخه په ژوندي بڼه کنټرولېږي. دا په دې مانا ده چې هر ډالر به په سمه توګه مصرفېږي. Orbitworks او د AI سپوږمکیو تخنیکي ځانګړتیاوې د 'الطائر' (Altair) سپوږمکۍ یوازې کمرې ...

د ۲۰۲۶ کال د مۍ په څلورمه نېټه، د باجوړ او کونړ د قومي مشرانو ترمنځ په ناوې پاس سیمه کې یوه تاریخي پرېکړه وشوه. زما په نظر، دا اوربند یوازې یو امنیتي تړون نه دی، بلکې دا د دې ثبوت دی چې کله رسمي ډیپلوماسي ناکامه شي، نو دودیزې جرګې د حل یوازنۍ لار ګرځي. په داسې حال کې چې د کابل او اسلام اباد ترمنځ ترینګلتیا ډېره وي، دا ډول ولسي هڅې د عامو خلکو لپاره د ژوند او هیلو پیغام لري. ولې د باجوړ او کونړ ترمنځ اوربند یو تاریخي ګام دی؟ دا لومړی ځل نه دی چې د ډیورنډ کرښې دواړو خواو ته لاسونه سره کښیني، خو د حاجي لالي شاه پښتون یار په مشرۍ د باجوړ د سوداګرۍ خونې او د کونړ د مشرانو دا هوکړه ځانګړی اهمیت لري. دا تړون ښيي چې تجارت او ولسي اړیکې تر سیاسي مصلحتونو لوړ دي. په سیمه کې د بې ګناه خلکو د وینې تویدو د مخنیوي لپاره دوا ډول خپلمنځي ډیپلوماسي تر ټولو اغیزناکه وسیله ده. د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د ولسي تړون اهمیت رسمي پولې ډېر کله د خلکو ترمنځ فاصلې راولي، خو جرګه هغه بنسټ دی چې دا فاصلې له منځه وړي. په دې هوکړه کې تر ټولو مهمه برخه دا ده چې د دواړو خواوو استازي به په هرو دریو میاشتو کې سره ګوري....

په خلیج کې هغه نسبي ارامي چې خلکو یې هیله لرله، د ۲۰۲۶ کال د می په څلورمه نېټه په ډراماتیک ډول پای ته ورسېده. د ایران او اماراتو ترمنځ تاوتریخوالی 2026 ښیي چې په سیمه کې د دایمي ثبات لپاره یوازې اوربند کافي نه دی. کله چې په اسلام اباد کې د اپریل د ۱۱مې خبرې اترې بې پایلې شوې، دا لا دمخه روښانه وه چې د بریدونو دا نوې لړۍ یوازې د وخت خبره ده. زما په اند، تر هغه چې د هرمز تنګي  د بندیزونو اساسي حل ونه موندل شي، دا ډول سوله به تل د یوې نازکې ښیښې په څېر وي. ولې په اسلام اباد کې د پاکستان منځګړیتوب بې پایلې پاتې شو؟ که څه هم د اپریل په ۸مه نېټه د پاکستان په هڅو یو لنډمهاله اوربند رامنځته شو، خو د مې د میاشتې تازه بریدونه ثابتوي چې بنسټیزې ستونزې لا هم پر خپل ځای دي. تهرن نه غواړي چې پر سمندري لارو خپل کنټرول له لاسه ورکړي او واشنگټن هم د نويو شرایطو منلو ته چمتو نه ښکاري. دا ډیپلوماتیک بن بست په حقیقت کې هغه اور ته لاره هواره کړه چې نن یې لمبې د فجیره په ساحلونو کې لیدل کېږي. په فجیره کې پر تیلو برید: د نړیوال اقتصاد لپاره یو خطر د فجیره په تېلو په تاسیساتو کې د ایران د ډرون برید له ام...

کله چې موږ د شاه چارلس او ډونلډ ټرمپ د وروستۍ لیدنې په اړه خبرې کوو، نو دا یوازې یو دودیز ملاقات نه و. زما په نظر، دا د برتانیا له خوا یو "ډیپلوماټیک قمار" و. په داسې حال کې چې د دواړو هېوادونو په سیاسي اړیکو کې د ایران د جګړې او نورو نړیوالو مسایلو پر سر سخت اختلافات موجود دي، شاه چارلس د یو داسې منځګړي په توګه راڅرګند شو چې غوښتل یې د سیاست له تودوخې پورته د دواړو ملتونو د ګډ تاریخ او کلتور پر بنسټ اړیکې بېرته عادي کړي. د سیاست په میدان کې د شاهي قدرت رول برتانوي پاچا که څه هم په حکومت کې مستقیم واک نه لري، خو د هغې "نرمه قوه"  بې مثاله ده. زما تحلیل دا دی چې دا سفر د یو "سیاسي بریک" په څیر و. کله چې ټرمپ او د برتانیا صدراعظم کیر سټارمر په خپلو کې په لفظي شخړو بوخت وو، شاه چارلس واشنګټن ته لاړ ترڅو امریکا ته ورپه یاد کړي چې د دوی ملګرتیا له اشخاصو پورته د بنسټونو په کچه ده. دا د برتانیا د بهرنۍ پالیسۍ یو ډیر هوښیارانه حرکت و. په کانگریس کې د پاچا خطاب: یو پټ پیغام؟ د امریکا په کانګرس کې د شاه چارلس وینا ډیره مانا لرونکې وه. هغه په خپلو خبرو کې د "...