د باجوړ او کونړ جرګه: ایا ولسي ډیپلوماسي پر ډیورنډ کرښه تلپاتې سوله راوستلی شي؟

-

د ۲۰۲۶ کال د مۍ په څلورمه نېټه، د باجوړ او کونړ د قومي مشرانو ترمنځ په ناوې پاس سیمه کې یوه تاریخي پرېکړه وشوه. زما په نظر، دا اوربند یوازې یو امنیتي تړون نه دی، بلکې دا د دې ثبوت دی چې کله رسمي ډیپلوماسي ناکامه شي، نو دودیزې جرګې د حل یوازنۍ لار ګرځي. په داسې حال کې چې د کابل او اسلام اباد ترمنځ ترینګلتیا ډېره وي، دا ډول ولسي هڅې د عامو خلکو لپاره د ژوند او هیلو پیغام لري.

ولې د باجوړ او کونړ ترمنځ اوربند یو تاریخي ګام دی؟

دا لومړی ځل نه دی چې د ډیورنډ کرښې دواړو خواو ته لاسونه سره کښیني، خو د حاجي لالي شاه پښتون یار په مشرۍ د باجوړ د سوداګرۍ خونې او د کونړ د مشرانو دا هوکړه ځانګړی اهمیت لري. دا تړون ښيي چې تجارت او ولسي اړیکې تر سیاسي مصلحتونو لوړ دي. په سیمه کې د بې ګناه خلکو د وینې تویدو د مخنیوي لپاره دوا ډول خپلمنځي ډیپلوماسي تر ټولو اغیزناکه وسیله ده.

د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د ولسي تړون اهمیت

رسمي پولې ډېر کله د خلکو ترمنځ فاصلې راولي، خو جرګه هغه بنسټ دی چې دا فاصلې له منځه وړي. په دې هوکړه کې تر ټولو مهمه برخه دا ده چې د دواړو خواوو استازي به په هرو دریو میاشتو کې سره ګوري. دا په دې معنی ده چې دا یوازې په کاغذ یوه لیکنه نه ده، بلکې د عملي څارنې یو سیستم دی چې د پاکستان رسمي خبري سرچینو له مخې کولی شي په قبایلي سیمو کې د شخړو کچه صفر ته راکمه کړي.

ایا جرګه د رسمي پوځي ادارو په پرتله په سرحدي شخړو کې بریالۍ ده؟

زما شخصي نظر دا دی چې پوځي عملیات او د سرحدونو تړل یوازې موقتي حل لارې دي. د باجوړ او کونړ د خلکو ترمنځ دا تاریخي اوربند ثابتوي چې محلي مشران د خپلو خلکو په درد ښه پوهیږي. کله چې یو قومي مشر ژمنه وکړي چې له باجوړ او مومندو څخه به پر کونړ ډزې نه کیږي، دا د یوې رسمي بیانیې په پرتله ډېر وزن لري ځکه چې دلته د پښتونولۍ او ننګ خبره ده.

پر سیمه ییز تجارت او د خلکو پر ژوند د اوربند احتمالي اغیزې

باجوړ او کونړ یوازې په جغرافیه نه، بلکې په تجارت کې هم سره تړلي دي. کله چې په پوله ډزې ودریږي، نو ورسره به د دواړو خواوو ترمنځ سوداګري وده وکړي. حاجي لالي شاه چې یو سوداګریز شخصیت دی، په دې پوهیږي چې سوله د سوکالۍ لومړی شرط دی. دا تړون به نه یوازې امنیت خوندي کړي، بلکې د زرګونو هغو کورنیو لپاره به د رزق دروازې پرانیزي چې ژوند یې له دې سرحد سره تړلی دی.

د باجوړ او کونړ د سولې په اړه مهمې پوښتنې (FAQs)

۱. د باجوړ او کونړ ترمنځ د سولې د جرګې مشري چا کوله؟

د باجوړ له لوري د سوداګرۍ خونې مشر، حاجي لالي شاه پښتون یار د دې جرګې مشري کوله، چې د افغانستان د کونړ ولایت له مشرانو سره یې دا تاریخي هوکړه لاسلیک کړه.

۲. په دې تاریخي اوربند کې کومې سیمې شاملې دي؟

د تړون له مخې به د باجوړ او مومندو له خوا پر کونړ او د کونړ له خوا پر پاکستاني قلمرو هیڅ ډول ډزې او بریدونه نه ترسره کیږي.

۳. ایا دا تړون به په راتلونکي کې هم دوام ومومي؟

هو، د هوکړې له مخې به د دواړو خواوو مشران په هرو دریو میاشتو کې سره ګوري ترڅو د حالاتو جاج واخلي او د تړون پر عملي کېدو څارنه وکړي.

۴. حاجي لالي شاه پښتون یار ته ولې جایزه ورکړل شوه؟

د افغانستان د اسلامي امارت استازو او قومي مشرانو حاجي لالي شاه ته په سیمه کې د سولې د ودې او د خلکو د نږدې کولو په پار د سولې ایوارډ ورکړ.

نظرات

ارسال یک نظر

پست‌های معروف از این وبلاگ

ټرمپ له پوتین سره د اوکراین د کشالې په اړه ویني

-
تصویر
امریکايي رسنیو د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی، ټاکل شوې چې د دوی ولسمشر، ډونالډ ټرمپ راتلونکې اوونۍ د روسیې له ولسمشر، ولادیمیر پوتین سره له نږدې وویني . د رویټرز او نیویارک ټایمز په راپورونو کې ویل شوي چې ټرمپ به له پوتین سره تر دې کتنې وروسته د اوکراین له ولسمشر، ولادیمیر زلنسکي سره هم په درې‌اړخیزه غونډه کې د اوکراین پر جګړې خبرې وکړي . ویل کېږي چې دا به له ۲۰۲۱ وروسته د امریکا او روسیې د ولسمشرانو لومړۍ مخامخ کتنه وي . بلخوا د سپینې ماڼۍ ځینو سرچینو رسنیو ته ویلي چې ټرمپ او پوتین به په دې مخامخ کتنه کې د اوکراین جګړې پر پایته‌‌رسولو خبرې او نظرونه تبادله کړي . تر دې مخکې د امریکا ولسمشر روسیې ته خبرداری ورکړی و چې پر اوکراین خپل بریدونه پایته ورسوي، ګېني مسکو به د واشنګټن له نویو بندیزونو سره مخ شي . ډونالډ ټرمپ د روسیې ولسمشر د بندیزونو پر وړاندې «سرسخت» بللی و او ویلي وو چې هر ځل له پوتین سره د اوکراین جګړې د پایته‌رسولو لپاره یوې هوکړې ته نږدې شي، خو مسکو بیا پر کي‌یف بریدونه وکړي . د امریکايي رسنیو په راپورونو کې همداراز ویل شوي چې ډونالډ ټرمپ سپینې ماڼۍ ته له ...
بیشتر بخوانيد

افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه؛ د اتلانو لپاره د بریا او لاسته راوړنې بل فرصت

-
تصویر
نن ماښام د افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه په داسې حال کې ترسره کېږي چې افغان اتلان د لومړۍ لوبې بریا له ځان سره لري. د لوبې د وخت، اهمیت او د کرکټ پوهانو د نظرونو په اړه بشپړ راپور دلته ولولئ . د افغانستان د کرکټ مینهوال یو ځل بیا د خپلو اتلانو د لیدو لپاره شيبې شماري. نن د "اي انډ " (e&) جام د درې شل اوریزو نړیوالو سیالیو په لړ کې د افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه ترسره کېږي. دا لوبه نه یوازې د روانې لوبلړۍ د برخلیک لپاره مهمه ده، بلکې د نړیوالو سیالیو په ډګر کې د افغانستان د موقف د لا پیاوړتیا لپاره یو زرین چانس هم بلل کېږي. افغان لوبډله چې دا مهال په خورا ښه مورال کې ده، هڅه کوي چې د نننۍ لوبې په ګټلو سره دغه لوبلړۍ په خپل نوم کړي . افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه ، د لوبې وخت او جزیات افغان کرکټ بورډ په رسمي ډول اعلان کړی چې د افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه به نن د چهارشنبې په ورځ د افغانستان پر وخت ماښام په ۷:۰۰ بجو پیل شي. دغه سیالۍ چې د اماراتو په لوبغالو کې ترسره کېږي، د دواړو هېوادونو د کرکټ مینه والو پام ځان ته اړولی دی. افغان لوبغاړي تر یوې...
بیشتر بخوانيد

متحده عربي امارات د افغانستان له ورغتیايي سکټور سره مرسته کوي

-
تصویر
په داسې حال کې چې افغانستان لا هم له اوږدې جګړې، اقتصادي ستونزو او روغتیايي ننګونو سره مخ دی، د سیمې یو شمېر هېوادونه هڅه کوي چې د افغانانو د روغتیايي وضعیت د ښه‌والي لپاره مرسته وکړي. د طالبانو تر واکمنۍ لاندې د عامې روغتیا وزارت تازه اعلان کړی، چې قطر، سعودي عربستان او په ځانګړي ډول متحده عربي امارات له افغانستان سره د روغتیا په برخه کې د همکارۍ ژمنه کړې . د دغه وزارت سرپرست مولوي نورجلال جلالي د چهارشنبې په ورځ د روغتیا نړیوال سازمان د ختیځې مدیترانې سیمې له رئیس، حنان بلخي، او همداراز د قطر، سعودي عربستان او اماراتو د روغتیا وزارتونو له استازو سره آنلاین ناسته کړې ده. په دغه ناسته کې د روغتیايي خدماتو پراخولو، د ساري ناروغیو، په ځانګړي ډول د ګوزڼ یا پولیو پر ضد مبارزې، او د نړیوالو مرستو د جلبولو په اړه خبرې شوې دي . د اماراتو ځانګړې ونډه که څه هم قطر او سعودي عربستان هم د همکاریو ژمنې کړې، خو د متحده عربي اماراتو رول پیاوړی او د پام وړبلل شوی . متحده عربي امارات تر دې وړاندې هم د پولیو واکسین د کمپاینونو لپاره د مالي او تخنیکي امکاناتو برابرول، د روغتیايي مرکزونو د بیارغونې...
بیشتر بخوانيد