د ایران جګړه او ټرمپ: ایا د خبرو اترو له لارې د کړکېچ حل ممکن دی؟
د ۲۰۲۶ کال د مارچ په وروستیو کې، د ایران او امریکا ترمنځ روانه جګړه یوې حساسې مرحلې ته رسیدلې ده. د جاپان ټایمز د وروستي تحلیل له مخې، ولسمشر ډونالډ ټرمپ اوس له سختو پریکړو سره مخ دی: یا باید یو نیمګړی تړون ومني او له جګړې ووځي، او یا هم نظامي بریدونو ته زور ورکړي چې پایله به یې یوه اوږده او ویجاړونکې جګړه وي. په داسې حال کې چې د انرژۍ بیې په نړیواله کچه لوړې شوي، د دې کړکېچ سیاسي او اقتصادي اغیزې د نړۍ په هر ګوټ کې احساس کیږي.
د ایران د جګړې یو میاشت؛ د ټرمپ لپاره سخت انتخابونه
د جګړې له پیل څخه یوه میاشت وروسته، د ټرمپ ادارې ته څرګنده شوې چې ایران یو سخت حریف دی. ایران د هرمز تنګي په کنټرول سره د نړۍ د تېلو او ګازو په لیږد باندې یو ډول "تزندۍ" لګولې ده. له یوې خوا د ټرمپ د محبوبیت کچه په کور دننه راټیټه شوې او له بلې خوا د انرژۍ نړیوال بحران د هغه پر حکومت فشار زیات کړی دی. پوښتنه دا ده چې ایا سپینه ماڼۍ به د ډیپلوماسۍ لار غوره کړي او که به جګړه نوره هم پراخه کړي؟
د انرژۍ نړیوال بحران او د هرمز تنګي بندیدل
د ایران د جګړې تر ټولو لویه ضربه د نړۍ اقتصاد ته رسیدلې ده. د هرمز تنګي له لارې د تېلو د لېږد مخنیوي د تېلو نرخونه تاریخي کچې ته رسولي دي. دا یوازې د امریکا ستونزه نه ده، بلکې جاپان، سویلي کوریا او چین هم له سختو اقتصادي فشارونو سره مخ دي. که چیرې دا لاره ژر تر ژره خلاصه نشي، د نړۍ د بازارونو سقوط لیرې نه ښکاري.
ولې د جګړې پراخیدل د ټرمپ لپاره خطرناک دي؟
پوځي کارپوهان خبرداری ورکوي چې په ایران کې هر ډول نظامي مداخله به امریکا په یوه داسې جګړه کې ښکیل کړي چې تر افغانستان او عراق به هم خونړۍ وي. د یمن حوثي وسله وال او حزب الله هم په دې جګړه کې ښکیل شوي، چې دا د دې نښه ده چې دا کړکېچ یوازې په ایران پورې محدود نه پاتې کیږي. ټرمپ پوهیږي چې یوه اوږده جګړه کولی شي د هغه صدارت او راتلونکې ټاکنې له خطر سره مخ کړي.
واشنګټن پوسټ:
— د عروج څیړنیزه او خپرندویه اداره (@UEdareh30742) March 29, 2026
د امریکا د جګړې وزارت (پنټاګون) د ایران پر وړاندې د احتمالي ځمکنيو بریدونو لپاره چمتووالی نیسي
و اشنګټن پوسټ د امریکايي چارواکو له قوله راپور ورکړی چې د امریکا د جګړې وزارت (پنټاګون) له لوري د ایران پر وړاندې د احتمالي ځمکنيو بریدونو لپاره چمتووالی نیول کېږي.۱/۲ pic.twitter.com/NwUX2ENmvW
د سولې لپاره ډیپلوماټیکې هڅې او نړیوال رول
په داسې حال کې چې وضعیت کړکېچن دی، خو د پاکستان، ترکیې او مصر په مشرۍ د ډیپلوماسۍ هڅې لا هم روانې دي. دا هیوادونه هڅه کوي چې ایران او امریکا د مذاکراتو میز ته راولي. د ملګرو ملتونو او نورو نړیوالو ادارو رول په دې مرحله کې خورا مهم دی ترڅو د یوې لویې نړیوالې تباهۍ مخه ونیول شي.
FAQs
۱. ولې ډونالډ ټرمپ د ایران په جګړه کې له ستونزو سره مخ دی؟
ځکه چې په نړیواله کچه د تېلو بیې لوړې شوي او د هغه د محبوبیت کچه په امریکا کې راټیټه شوې ده. هغه باید د یوې اوږدې جګړې او یا د یو ستونزمن ډیپلوماټیک تړون ترمنځ یو انتخاب وکړي.
۲. د هرمز تنګي بندیدل په نړۍ څه اغیز لري؟
د نړۍ د تېلو او ګازو یوه لویه برخه له دې لارې تیریږي. د دې لارې بندیدل د انرژۍ بیې لوړوي او د نړۍ اقتصاد له جدي بحران سره مخ کوي.
۳. ایا په ۲۰۲۶ کال کې د ایران او امریکا ترمنځ سوله ممکنه ده؟
که څه هم جګړه روانه ده، خو د پاکستان او ترکیې په څیر هیوادونو منځګړیتوب یو هیله مندتیا رامنځته کړې ده. هر څه په دې پورې اړه لري چې دواړه لوري څومره انعطاف ښیي.
۴. حوثي وسله وال او حزب الله په دې جګړه کې څه رول لري؟
دوی د ایران د ملاتړو په توګه په اسرائیلو او سیمه کې د امریکا پر ګټو بریدونه کړي، چې دا د جګړې د لا پراخیدو لامل شوی دی.
نظرات
ارسال یک نظر