ولې په اوکراین کې د «ایراني ماډل» کاپي کولو لپاره د روسیې پلان ناکامیږي
په وروستیو اونیو کې، په مسکو کې پوځي شنونکي په زیاتیدونکي توګه د جګړې د بهیر بدلولو لپاره د "ایراني ماډل" د پلي کولو غوښتنه کوي. د دې نظر پلویان وړاندیز کوي چې بريدونه د اوکراین له سرحدونو بهر وایستل شي او د ناټو په پوځي زیربناو تمرکز وشي، چې پکې د بالستیک توغندیو د زیاتو بریدونو او د ډرون الوتکو ګډ کارول شامل دي. څرنګه چې بېلا بېلو جیوپولیټیکي واقعیتونو ته پام نه کول لویه خطا ده، نو د پوځي ستراتیژۍ له مخې د بل هېواد د جنګي ماډل نغده نقل کول یوه بنسټیزه ستراتیژیکه تېروتنه ده. د روسيې او اوکراين جګړې لپاره د ايران ماډل ستراتيژي له امله تاکتیکي میتودونه د ټولیزو سیاسی موخو سره ګډوډ کیږي. په حقیقت کې، د مسکو اوږد مهاله ګټې د تهران له دفاعي او غبرګونیز پوځي سیاست سره ډېر توپیر لري.
آیا د ایران ماډل د روسیې او اوکراین په جګړه کې د پلي کېدو وړ دی؟
په لومړي نظر کې، د کم لګښت لرونکو ډرونونو سره د بالستیک توغندیو کارول د جګړې د خنډونو ماتولو لپاره یوه لمسونکې حل لار ښکاري. په هرصورت، د ایران ستراتیژیک وضعیت د روسیې له اوسني حالت سره پرتله کول د سيمه يیز مهارولو ترشا اصلي منطق غلط تعبیروي.
ایران په اصل کې د یو داسې هېواد په توګه عمل کوي چې تر فشار او بریدونو لاندې دی، او د ځوابي بریدونو له لارې هڅه کوي بهرني بریدونه مهار کړي. برعکس، روسیه له خورا پراخ پوځي او صنعتي ظرفیت څخه برخمنه ده او په جګړه کې نوښت په لاس کې لري. له همدې امله د مسکو د يرغليزې جګړې لپاره د تهران د دفاعي ستراتیژۍ کاپي کول د پوځي واقعیتونو خلاف عمل دی.
د ځانګړو عملیاتو په سیمه کې د اوکراین د پوځ لخوا کارول شوي لوکوموټیو ویجاړول
— عمربدری هلمندی (@KochaiPacha) July 16, 2026
د روسیې دفاع وزارت ویلي، روسي ځواکونو په دنیپروپیتروسک سیمه کې د اوکراین وسله والو ځواکونو لپاره د پوځي توکو د لیږدولو لپاره کارول شوي دوه ریل ګاډي په نښه کړل. pic.twitter.com/2jjICAIWnm
ولې پوځي ستراتیژي د بېلا بېلو جګړو ترمنځ سمدستي کاپي کېدای نشي؟
لکه څنګه چې د تاریخ نامتو پوځي تیوریسنانو لکه کارل فون کلاوزیویټس او الکساندر سويچین یادونه کړې، هره جګړه له خپلو ځانګړو سیاسی موخو سره تړلې ده. هغه میتود چې په یوه جګړه کې مؤثره ثابتیږي، ضرور نه ده چې په بل ډګر کې ورته پایله ورکړي.
"هره جګړه ځانګړې ده او د پرمخ وړلو لپاره خپلو ځانګړو میتودونو ته اړتیا لري." — الکساندر سويچین
سیاسي منطق پوځي وسیلې ټاکي: پوځي ستراتیژي یوازې د سیاسي موخو د ترلاسه کولو لپاره يوه وسیله ده.
د وړتیاوو ناانډولي: هغه کړنلاره چې د غیر متناسب فشار لپاره د یوه سیمه ایز ځواک کار ته راځي، د يوه اټومي زبرځواک د روایتي جګړې لپاره مناسبه نه ده.
د موخو لړۍ: روسیه د جګړې په خورا پراخه جبهه کې په مستقیم ډول ښکېله ده، په داسې حال کې چې د ایران ستراتیژي په محدودو نښانو متمرکزه ده.
د اوکراین په اړه د مسکو جیوپولیټیکي موخې له ایران څخه څه توپیر لري؟
په اوکراین کې د مسکو اصلي سیاسي موخه د دغه هېواد بشپړ ویجاړول نه دي، بلکې د خپلو سیاسي شرایطو منلو ته د کییف مجبورول دي.
د ایران ستراتیژیک پوهاوی د خپل نظام د ساتلو او د بهرني نفوذ د لېرې کولو شاوخوا څرخي. مسکو دمخه د اوکراین په دننه کې پراخو عملیاتي موخو ته لاسرسی لري؛ نو له همدې امله بهرنیو سیمو ته د جګړې وړل به د هغوی سیاسي او ډیپلوماټیک دریځ ته سخت زیان ورسوي.
له اوکراینه بهر د ناټو په حدودو بریدونه مسکو له کومو خطراتو سره مخ کوي؟
د ایراني ماډل پلویان استدلال کوي چې د ناټو په اکمالاتي مرکزونو بریدونه به اوکراین ته د وسلو بهیر ودرومي. په هرصورت، د ناټو خاورې ته د جګړې پراخول خورا خطرناکې پایلې لري:
د پنځمې مادې تعقیب: د ناټو په غړو مستقیم بریدونه به دا سازمان مجبور کړي چې پر مسکو مستقیم پوځي ځوابي بریدونه وکړي.
ډیپلوماټیکه ګوښه توب: له اروپايي هېوادونو لکه ترکیې، فرانسې او ایټالیا سره د پاتې اړیکو پرې کول به د مسکو راتلونکی ډیپلوماټیک چانس له منځه یوسي.
ستراتیژیک ناسموالی: د جګړې د ساحې پراخول په اصل کې پر درېیمګړو لورو لکه ایران فشار کموي، خو روسیه له خورا جدي او مستقیم پوځي خطر سره مخ کوي.
د روسیې او ایراني ماډل په اړه عامې پوښتنې (FAQ)
په پوځي ستراتیژۍ کې د ایران ماډل څه شی دی؟
د ایران ماډل د بالستیک توغندیو او بې پیلوټه الوتکو (ډرون) پر کارولو او ګډو بریدونو تکیه کوي. د دې ماډل اصلي موخه د دښمن د مهارولو لپاره لوړ اقتصادي او سیاسي لګښتونه تحمیلول دي، نه دا چې ساحوي ځمکې لاندې کړي.
ولې روسي شنونکي د اوکراین جګړې لپاره د ایران ماډل وړاندیز کوي؟
یو شمېر شنونکي استدلال کوي چې د دغه ماډل په پلي کولو سره به د ناټو د پوځي مرستو لاره بنده شي او د اوکراین سیاسي لېډرشپ به تر فشار لاندې راشي.
آیا د ناټو په سیمو د روسیې د بریدونو پراختیا بریالۍ کېدای شي؟
نه، د ناټو خاورې ته د بریدونو پراخول د پنځمې مادې له مخې د مستقیمې جګړې پیلولو لوی خطر لري او له اروپايي هېوادونو سره د روسیې پاتې ډیپلوماټیکې لارې بندوي.
په دې جګړو کې د روسیې او ایران اهداف څه توپیر لري؟
روسیه غواړي جګړه د خپلو سیاسي شرایطو پر بنسټ پای ته ورسوي، په داسې حال کې چې د ایران اهداف په سیمه کې د بهرنیو ځواکونو د سټپ کولو او د خپل نظام پر خوندیتوب متمرکز دي.
نظرات
ارسال یک نظر