د اوکراین په جګړه کې د سویډني برېښنایی بازانو ننوتل: ایا د ګریپن جنګي الوتکې د روسیې د ګلایډ بمونو مقابله کولی شي؟
د اوکراین د هوايي قلمرو د خوندیتوب او د روسیې د یرغل په وړاندې د جګړې کرښې د بدلولو لپاره یو بل مهم بدلون رامنځته شوی دی. د موندل شویو باوري استخباراتي او خبري سرچینو په اساس، لکه څنګه چې کې ښودل شوي، سویډن پرېکړه کړې چې اوکراین ته ۱۶ د JAS 39 Gripen C/D ماډل پرمختللې جنګي الوتکې په وړیا توګه ورکړي. دا اعلان د سویډن په اوپسالا هوايي اډه کې د اوکراین د ولسمشر ولادیمیر زیلینسکي او د سویډن د لومړي وزیر الف کریسټرسن په شتون کې وشو. د دې ترڅنګ، اوکراین د ۲۰ نورو نویو ګریپن E/F الوتکو د پېرلو هوډ هم ښودلی دی.
مګر پوښتنه دا ده: ایا دا ګام به د جګړې په ډګر کې رښتینی بدلون راولي، که دا یوازې د لوېدیځ یو بل سمبولیک ملاتړ دی؟ زما په اند، دا الوتکې د اوکراین لپاره تر F-16 هم اغېزمنې ثابتېدلی شي، خو په دې شرط چې د لوېدیځ ستراتیژیک محدودیتونه د دوی مخه ونه نیسي.
د ګریپن الوتکو ستراتیژیک ارزښت او د بیې توپیر
ګریپن الوتکې د امریکایي F-16 په پرتله نه یوازې دا چې ارزانه دي، بلکې د ساتنې او د کارولو د طریقې له امله د اوکراین د اوسني حالت لپاره خورا مناسبې دي. دا الوتکې د دې لپاره ډیزاین شوې دي چې د جګړې په سختو شرایطو کې، حتی د ویجاړو شویو هوايي اډو او د موټرو پر عادي سړکونو باندې هم کښته او پورته شي.
🇸🇪🇺🇦 BREAKING: Sweden will donate 16 JAS 39 Gripen C/D fighter jets to Ukraine, with President Zelensky present in Stockholm for the announcement at Uppsala Air Base. pic.twitter.com/0mpJdY1fNB
— WAR (@warsurv) May 28, 2026
سویډن د دې ترڅنګ پرمختللي مهمات لکه میټیور (Meteor) او ایرس-ټي (IRIS-T) توغندي هم ورکوي. د میټیور توغندي د ۲۰۰ کیلومترو څخه په زیاته فاصله کې هدف ویشتلی شي. دا پدې مانا ده چې اوکراین کولی شي د روسیې جټ الوتکې له لیرې په نښه کړي او هغوی پرې نږدي چې د اوکراین پر ښارونو او دفاعي کرښو باندې خپل وژونکي "ګلایډ بمونه" (Glide Bombs) وکاروي.
د روسیې غبرګون او په تور سمندرګي کې د جګړې نوی پړاو
د ګریپن الوتکو رسول به په یقیني ډول مسکو په غسه کړي. روسیه د اوږدې مودې راهیسې هڅه کوي چې د اوکراین د هوايي ځواک د بیا ژوندي کېدو مخه ونیسي. د دې پرمختللو سیسټمونو په ترلاسه کولو سره، د تور سمندرګي په سیمه او د جګړې په لومړیو کرښو کې به د روسیې هوايي برلاسي تر جدي پوښتنې لاندې راشي. اوکراین غواړي په اوږدمهاله توګه تر ۱۵۰ پورې دغه الوتکې ترلاسه کړي او حتی تر ۲۰۳۳ کال پورې د هغوی کورنۍ تولید پیل کړي. دا په ډاګه کوي چې جګړه د یوې داسې فرسايشي مرحلې ته ننوځي چې روسي پیلوټان به نور په اسانۍ سره د اوکراین په فضا کې الوتنې ونشي کړای.
د پرېکړې سیاسي ابعاد او د اروپايي ټولنې مالي ملاتړ
د دې الوتکو د ورکړې ترشا یوازې نظامي نه، بلکې قوي سیاسي اراده شتون لري. اوکراین د دې الوتکو د پېرلو لپاره د اروپايي ټولنې د ۹۰ ملیارد یورو په ارزښت پور څخه ګټه اخلي. دا چاره ښيي چې اروپا د امریکا له احتمالي سیاسي بدلونونو (لکه د ډونالډ ټرمپ دویمه دوره) څخه د ځان ساتلو لپاره، په خپلواکه توګه د اوکراین ترشا درېدل غواړي. سویډن په دې کار سره دا ثابته کړه چې د ناټو د نوي غړي په توګه د سیمې د امنیت لپاره د پام وړ قربانۍ ته چمتو دی.
د ګریپن الوتکو د کارولو د پیلوټانو روزنه
د ګریپن الوتکو تر ټولو لویه ننګونه د وخت ده. د پیلوټانو او تخنیکي کارمندانو روزنه لا دمخه پیل شوې او ټاکل شوې چې پدې مني کې نوره هم پراخه شي. مګر پوښتنه دا ده چې ایا دا الوتکې به پر وخت د اوکراین د اوړي د دفاعي عملیاتو لپاره چمتو شي؟ د سرچینو په وینا، د ګریپن لومړۍ برخه به د راتلونکي کال په لومړیو کې اوکرایني فضا ته ننوځي. دا ځنډ د روسیې لپاره یو فرصت دی چې تر هغه وخته خپل بریدونه ګړندي کړي.
د لوېدیځ د جګړې د تګلارې محدودیتونه
تر ټولو مهم ټکی دا دی چې د الوتکو شتون په ځانګړي ډول بدلون نه راولي، بلکې د هغوی د کارولو اجازه مهم رول لوبوي. که لوېدیځ هیوادونه اوکراین ته د دې الوتکو په واسطه د روسیې په خاوره کې د ننه د نظامي اډو د ویشتلو اجازه ورنکړي، نو دا الوتکې به یوازې د دفاعي ډال په توګه پاتې شي. اوکراین باید دا واک ولري چې د برید سرچینې په خپله د روسیې په خاوره کې له منځه یوسي، ترڅو د جګړې موازنه بدله شي.
FAQs - مکررې پوښتنې
ایا ګریپن الوتکې تر F-16 غوره دي؟
د اوکراین د شرایطو لپاره، هو. ګریپن الوتکې ارزانه دي، لږ ساتنې ته اړتیا لري او د سړکونو پر سر د کښته کېدو وړتیا لري، چې دا د روسیې د راکټي بریدونو پر مهال د الوتکو د پټولو لپاره خورا مهم دی.
سویډن ولې اوکراین ته په وړیا توګه الوتکې ورکوي؟
سویډن په دې باور دی چې اوکراین په اصل کې د ټولې اروپا او په ځانګړې توګه د سویډن د ازادۍ د فاع کوي. د روسیې ماتې په اوکراین کې د ناټو د ختیځې غاړې د امنیت ضامن ده.
د ګریپن الوتکو د میټیور توغندي څه ځانګړتیا لري؟
میټیور (Meteor) یو پرمختللی د هوا نه هوا ته ویشتونکی توغندی دی چې تر ۲۰۰ کیلومترو زیات واټن کې هدف له منځه وړي، او د روسیې د ګلایډ بمونو کارونکو الوتکو د لیرې کولو یوازینۍ لاره ده.
اوکراین به کله دا الوتکې په جګړه کې وکاروي؟
د رسمي سرچینو په وینا، د پیلوټانو د روزنې د بشپړېدو وروسته، تمه کیږي چې لومړۍ ګریپن C/D الوتکې د راتلونکي کال په لومړیو کې د اوکراین د هوايي قلمرو دفاع پیل کړي.
نظرات
ارسال یک نظر