څنګه د ایران د انرژۍ د بیو فشار به نړیوال بازارونه بدل کړي
په منځني ختیځ کې ناڅاپي پوځي تاوتریخوالی د نړۍ د پانګوالو لپاره د خطر یو لوی زنګ دی. پر ایراني ساحل د امریکا د وروستیو بریدونو وروسته، مالي نړۍ د یو لوی اقتصادي ټکان لپاره چمتووالی نیسي. زما په اند، د بازار لومړنی غبرګون خورا بې پروا دی. دا راپورته کیدونکی د ایران د انرژۍ د بیو فشار کومه لنډمهاله ستونزه نه ده؛ دا د نړیوال اکمالاتي ځنځیر او پولي سیاست لپاره یو ژور او اوږدمهاله ټکان دی. که تاسو فکر کاوه چې انفلاسیون (ګراني) په بشپړ ډول کنټرول شوې، دا بحري جګړه به ستاسو فکر بدل کړي.
ولې پر ایران د امریکا بریدونه د انرژۍ لګښتونه زیاتوي؟
د ایران په ساحلي سیمو باندې د پنټاګون د بریدونو وروستۍ پریکړه تهران د خبرو اترو میز ته د راوستلو لپاره یوه خطري لوبه ده. د د دې پوځي اقداماتو مخکې له مخکې اعلانول په اصل کې یو ډیپلوماټیک تکتیک دی. په هرصورت، د دې سیمه ایزې شخړې سمدستي پایله دا ده چې د سوداګریزو تېلو ټانکرونو لپاره د بیمې پریمیم په یوه شپه کې اسمان ته ختلی دی.
زما په نظر، تاسو نشئ کولی د نړۍ ترټولو حساسې انرژۍ شریان ته نږدې پوځي عملیات پیل کړئ او بازار خوندي وساتئ. د خامو تېلو بیې په مستقیم ډول د جګړې له ویرې اغیزمنې کیږي، او د اکمالاتو د بندیدو ویره پانګوال بیرته د انرژۍ د راتلونکي سوداګرۍ ته هڅولي دي. دا یوازې یو احساساتي غبرګون نه دی، بلکې د بیو بنسټیز بدلون دی.
د هرمز تنګي شخړه به ستاسو پر جیب څه اغیزه وکړي؟
اگر تاسو لاندې نقشې ته په ځیر سره وګورئ، نو پوه به شئ چې د ایران او عمان ترمنځ دا تنګ سمندري لاره د نړۍ لپاره څومره حیاتي ده. دا ځانګړې سیمه د نړۍ د ټولو تېلو د اکمالاتو نږدې 20٪ اداره کوي. کله چې دا تنګ لاره لږه هم له ګواښ سره مخ شي، نو د هغې اغیزې د عام مصرف کونکي په جیب سمدستي څرګندیږي.
کله چې د انرژۍ بیې په لومړۍ کچه لوړیږي، نو دا زموږ د داخلي جوړښتي انفلاسیون لارښود سره سم په ټول اقتصاد کې خپریږي. دا یوازې د پټرول پمپ پورې محدود نه پاتې کیږي؛ بلکې د خوراکي توکو، د الوتکو د ټکټونو او تولیدي لګښتونو کې هم شاملیږي. په تاریخي توګه، د تېلو د اکمالاتو دا ډول ټکانونه پر مصرف کونکو باندې د یو اضافي مالیات په څیر اغیز کوي او د خلکو د پېرلو ځواک کموي.
ایا د تېلو د بحران له امله به د اروپا مرکزي بانک د سود نرخونه لوړ کړي؟
د اروپا مرکزي بانک دا مهال د پولي سیاست په یو کلاسیک جال کې بند پاتې دی. له دې بریدونو دمخه، د اروپا د مارکیټ ټول پام د سود نرخونو کمولو او د انفلاسیون کنټرول ته و. مګر اوس، ECB د سخت فشار لاندې دی او د وارداتي انرژۍ د ګرانۍ د مخنیوي لپاره ممکن د سود نرخونو په تېزۍ سره لوړولو ته اړ شي.
زما لید لوری: د اکمالاتو د بحران پر مهال د سود نرخونو لوړول یوه لویه پالیسي تېروتنه ثابتیدلی شي. لوړ نرخونه نه د تېلو تولید زیاتولی شي او نه سمندري لارې خوندي کولی شي؛ دا یوازې کورنۍ تقاضا کښته کوي. سره له دې، د اروپا بانک د یورو د ارزښت ژغورلو او د انفلاسیون د اوږدې مودې کنټرول لپاره بل کومه لاره نلري.
د امریکایي سمندري عملیاتو په وړاندې د ایران ستراتیژي څه ده؟
د منځني ختیځ د پالیسۍ شورا د تحلیل له مخې، د دودیز پوځي ځواک له پلوه ایران د امریکا د پرمختللي پوځي ځواک مقابله نشي کولی. مګر همدا کمزوري د هغوی غیر متناسب جنګي ستراتیژي نوره هم خطري کوي. د ایران اصلي هدف په بحري عملیاتو کې د خنډ رامینځته کولو له لارې د اعظمي جیوپولیټیک ګټې ترلاسه کول دي.
تهران ښه پوهیږي چې په خلاص سمندر کې له امریکا سره مستقیمه بحري جګړه نشي ګټلی. له همدې امله د هغوی ستراتیژي په ګړندیو کښتیو، سمندري ماینونو او له ساحل څخه پر کښتیو ویشتونکو توغندیو تکیه لري ترڅو دا لاره د نړیوالې سوداګرۍ لپاره په بې ساري توګه ګرانه کړي. دا یو اقتصادي جنګ دی چې هدف یې د لویدیځو هیوادونو حکومتونه د مصرف کونکو د سیاسي فشار له لارې شاتګ ته اړ کول دي.
ولې عام مارکیټ شاخصونه دا جیوپولیټیک خطر غلط ارزوي
ډیری لوی مالي بنسټونه د دې بحران د ارزونې لپاره پر زړو او دودیزو شاخصونو تکیه کوي، کوم چې زموږ د مارکیټ بې ثباتۍ ډیش بورډ له لارې هم تعقیب کیدی شي. زما په باور په اوسنیو شرایطو کې پر دغو زړو ماډلونو باور کول د پانګوالو لپاره یوه لویه اسټراټیژیکه غلطي ده.
پر دغو زړو فرضیو ولاړ پاتې کیدل پورټ فولیو مدیرانو ته هغه وخت سخت زیان رسولی شي کله چې د دې ستونزو حقیقي اغیزې د شرکتونو په عوایدو کې ښکاره شي.
عامه پوښتنې (FAQs)
د منځني ختیځ د انرژۍ شخړې د اروپا پر مرکزي بانک څنګه اغیزه کوي؟
کله چې په منځني ختیځ کې د شخړو له امله خام تېل ګران شي، په اروپا کې د وارداتي توکو انفلاسیون سمدستي زیاتیږي. د اروپا مرکزي بانک (ECB) مجبوره کیږي چې د دې ګرانۍ د مخنیوي لپاره د سود نرخونه لوړ وساتي یا یې نور هم زیات کړي، اګر که دا د ځایی اقتصاد د سستیدو لامل هم شي.
د نړیوالو تېلو د بیو لپاره د هرمز تنګی ولې حیاتي دی؟
د هرمز تنګی د نړۍ د ټولو پټرولیم موادو د اکمالاتو نږدې پنځمه برخه (20٪) لاره ده. د دې تنګ سمندري لارې لپاره بل کوم اسانه بدیل شتون نلري، نو ځکه دلته یو کوچنی پوځي کړکیچ هم په نړیوال بازار کې د خامو تېلو بیې او د بیمې نرخونه سمدستي پورته کوي.
کله چې پر سوداګریزو بحري لارو بریدونه وشي، پر نړیوال انفلاسیون څه اغیز کیږي؟
د بحري لارو پر سر بریدونه کښتۍ مجبوره کوي چې د افریقا د راس امید (Cape of Good Hope) غوندې اوږدو او ګرانو لارو څخه ګټه پورته کړي. دا د تېلو مصرف او د بار وړلو لګښتونه زیاتوي، چې په مستقیم ډول د خامو موادو او د مصرف کونکو د توکو بیې لوړوي او جوړښتي انفلاسیون رامینځته کوي.
ایا امریکا کولی شي د ایران په وړاندې د انرژۍ د اکمالاتو لارې په بشپړ ډول خوندي کړي؟
اگرچه د امریکا سمندري ځواک د نړۍ ترټولو پیاوړی پوځ دی، مګر د ایران د اوږدې ساحلي کرښې څخه د غیر متناسب ګواښونو، لکه د بې پیلوټه اډانکو (ډرون) بریدونو او سمندري ماینونو 100٪ مخنیوی ناممکن دی. اوږده پوځي عملیات خورا ګران دي او د تنګو لارو د بشپړ خوندیتوب ضمانت نشي ورکولی.
نظرات
ارسال یک نظر