په منځني ختیځ کې د ټرمپ د بریا دغوغا اصلي بیه: سلګونه مړي او نه ختمیدونکی ناورین
ولې په لبنان کې د مړو شمیر په بې ساري توګه لوړیږي؟
زما په نظر، تر ټولو لوی تریخ حقیقت دا دی چې لبنان د دې لوبې تر ټولو بې ګناه قرباني دی. د لبنان ولسمشر جوزف عون په ډیره عاجزۍ سره د "عقل د ځواک" غوښتنه کړې، خو د هغه فریاد ته چا غوږ ونه نیوه. د ایران د ملاتړې ډلې حزب الله او اسرائیل ترمنځ د نښتو له امله تر اوسه په لبنان کې د مړو شمیر له ۷,۴۰۰ څخه اوښتی دی. اسرائیل د بیروت په سویل کې د حزب الله د مشرانو د منځه وړلو په پلمه په داسې سیمو بمباري کوي چیرته چې عام خلک ژوند کوي. دا عسکري تګلاره په ډاګه کوي چې سیمه ایز قدرتونه د سولې په ځای یوازې د یو بل د مېنځه وړلو په فکر کې دي.
ایا د ایران او اسرائیل په جنګ کې د تلفاتو شمیر ریښتینی دی؟
که موږ روانو شمیرو ته په ځیر وګورو، نو معلومیږي چې دا یوازې عسکر نه دي چې مړه کیږي، بلکې تر نیمايي زیات پکې بې ګناه ملکیان دي. په ایران کې د بشري حقونو د سازمانونو د راپورونو له مخې، د مړو شمیر ۳,۶۳۶ ته رسیدلی چې په هغې کې تر ۱,۷۰۰ زیات عام وګړي دي. بلخوا په اسرائیل کې هم تلفات زیات شوي او حتی د ملګرو ملتونو د سولې ساتونکي (UN Peacekeepers) هم د دې اور خوراک شوي دي. د مړو دا ویرونکې شمیرې دا ثابته کوي چې د دغه جنګ پایلې به په دوه اونیو کې د ټرمپ د غوښتلو سره سمې حل نشي، بلکې د کرکې دا تخم به د کلونو لپاره پاتې شي.
ایا د امریکا او ایران ترمنځ سوله د ټرمپ په لاس کې ده؟
دا د واشنګټن تر ټولو لویه تېروتنه ده چې فکر کوي د هر څه واک د دوی په لاس کې دی. که څه هم ټرمپ وايي چې "زه ټولې پرېکړې کوم"، خو د ایران د بهرنیو چارو د وزارت ویاند اسماعیل بقایي دا واضحه کړې چې د اسرائیل هر اقدام د امریکا په مستقیم ملاتړ کیږي. له بلې خوا، ایراني چارواکي وايي چې په دې حالت کې له ټرمپ سره هر ډول روغه جوړه بې ګټې ده. کله چې یو لوری په خلیجِ عمان کې د تېلو په کښتیو ډزې کوي او بل لوری د نویو توغندیو بریدونو ته ځان چمتو کوي، نو هلته سوله یوازې یو خوب پاتې کیږي.
د منځني ختیځ په اوسني عسکري بحران کې تر ټولو لویه غلطي څه ده؟
زما په سیاسي تحلیل کې، د سپینې ماڼۍ تر ټولو لویه تزویراتي غلطي د ایران د مقاومت د روحیې کم ارزوله وه. د وایټ هاوس پخپله یو لوړپوړي چارواکي اعتراف کړی چې ولسمشر د ایران غبرګون خورا ساده ګڼلی و. د خلیج په اوبو کې د امریکا لخوا د کښتیو ودرول او بندیزونه د دې په ځای چې ایران تسلیمۍ ته اړ کړي، هغه یې نور هم غصیور او بې باوره کړی دی. د دغه بې ثباته حالت له امله نه یوازې سیمه د بربادۍ کندې ته روانه ده، بلکې پخپله د امریکا لپاره هم یو داسې دام جوړ شوی چې په اسانۍ ترې وتل ممکن نه دي.
د بشري بحران او عسکري تاوتریخوالي په اړه مهمې پوښتنې (FAQs)
په لبنان کې د مړو شمیر ولې دومره په چټکۍ سره لوړ شو؟
لبنان د ایران او اسرائیل د نیابتي جګړې ډګر ګرځیدلی دی. د اسرائیل لخوا د بیروت په ګڼ مېشته سیمو کې د حزب الله پر مرکزونو سخت هوايي بریدونه او د دواړو لورو ترمنځ د اوربند د شرایطو نه منل د دې لامل شوي چې د تلفاتو شمیر له ۷,۴۰۰ څخه واوړي.
ایا د ملګرو ملتونو ځواکونه هم په دې جګړه کې خوندي دي؟
نه، د ملګرو ملتونو د سولې ساتي ځواکونه (UNIFIL) هم د دې جګړې قرباني شوي دي. تر دې دمه د ملګرو ملتونو ګڼ شمیر کارکونکي او عسکر، چې د مرستو او سولې لپاره په سیمه کې وو، په نښتو او بمباریو کې خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.
ولې ایراني چارواکي له ټرمپ سره موافقه د امکان څخه لیرې ګڼي؟
ایراني چارواکي باور لري چې د ټرمپ تګلاره د دباو او ګواښونو پر اساس ده، نه د ریښتینې سفارتکارۍ. د امریکا لخوا د بحري بندیزونو دوام او د کښتیو په نښه کول د دې لامل شوي چې تهران پر امریکا خپل بشپړ باور له لاسه ورکړي.
ایا د اسرائیل لخوا د ایران د پټروکیمیکل تاسیساتو ویشتل به جګړه نوره هم اوږده کړي؟
هو، د اسرائیل لخوا په ماهشهر کې د ایران د توغندیو د جوړولو د موادو پر مرکزونو بریدونه د ایران د غبرګون اور نور هم بل کړی دی. د داسې حیاتي اقتصادي او عسکري مرکزونو په نښه کول د دې نښه ده چې جګړه د ختمیدو په ځای د پراخیدو په لور روانه ده.
نظرات
ارسال یک نظر