د اسلام‌اباد وروستۍ هڅه: ایا سیمه د بلې لويې جګړې په درشل کې ده؟



 د روانې اپریل میاشتې د چهارشنبې ورځ د نړۍ لپاره د یوې لويې ازموینې ورځ ده. لکه څنګه چې د امریکا او ایران ترمنځ د اوربند وخت پای ته رسیږي، د اسلام‌اباد په کوڅو کې د امن مذاکراتو پوسټرونه د یوې داسې ډیپلوماسۍ استازیتوب کوي چې د ناکامۍ په درشل کې ولاړه ده. زما په نظر، دا مذاکرات یوازې د دوو هیوادونو ترمنځ ناسته نه ده، بلکې د سیمې د ثبات لپاره وروستۍ هڅه ده. که دا هڅه ناکامه شي، نو د جګړې اور به یوازې تر ایران محدود پاتې نه شي.


د اسلام‌اباد مذاکرات او د پاکستان ستونزمن رول

پاکستان دا مهال د نړۍ یو له مهمو ډیپلوماټیکو مرکزونو څخه دی. د جې ډي وینس (JD Vance) په مشرۍ د امریکايي پلاوي سفر او له بلې خوا د ایران د پارلمان د رئیس قالیباف احتمالي ګډون دا ښيي چې اسلام‌اباد د اعتماد یو نادر پله ګرځېدلی. خو د ډونالډ ټرمپ وروستي بیانونه چې وايي بمباري ته تیار دی، دا مذاکرات د ټوپک تر سیوري لاندې راوستي دي. کله چې یو لوری د خبرو په میز ناست وي او بل لوری د حملې ګواښ کوي، نو د داسې خبرو نتیجه اکثره وخت د سولې پر ځای د جګړې پیل وي.


د هرمز تنګي کلابندي او د انرژۍ بحران

د هرمز په تنګي کې د امریکايي ځواکونو لخوا د ایران د بېړیو درول او د بندیز دننه بندیز تګلاره په حقیقت کې د ایران د معیشت د ساه ایستلو هڅه ده. خو دا یوازې د ایران ستونزه نه ده؛ د تېلو د بیو لوړېدل به د کابل او اسلام‌اباد څخه تر اروپا پورې د هر غریب کور پر دسترخوان اغیز وکړي. که ایران د دې کلابندۍ په ځواب کې د تنګي د تړلو هڅه وکړه، نو نړۍ به له داسې اقتصادي بحران سره مخ شي چې مخینه به یې نه وي لیدل شوې.


په ایران کې د انټرنیټ بندیز او بشري ناورین

په داسې حال کې چې سیاستوال په ارامو خونو کې ناست دي، په ایران کې عام خلک له یو سخت ناورین سره مخ دي. د انټرنیټ نږدې بشپړ بندیز نه یوازې خلک له نړۍ جلا کړي، بلکې د زرګونو میرمنو او ځوانانو انلاین کاروبارونه یې هم تباه کړي دي. زما په اند، دا ډیجیټل وسله د جګړې یو بې غږه برخه ده چې تر ټولو زیات تاوان یې عامو او بې وزلو خلکو ته رسیږي.


د هنګري بدلون: د نتنیاهو لپاره یو قانوني ګواښ

په اروپا کې هم حالات بدل شوي دي. د هنګري نوي مشر، پیټر میګیار، داسې اعلان کړی چې د ډیپلوماسۍ نړۍ یې لړزولې ده. هغه ویلي چې که د اسرایل صدراعظم بنجمن نتنیاهو هنګري ته راشي، نو دوی به یې د جرمونو د نړیوالې محکمې (ICC) د حکم په اساس ونیسي. دا د اسرایل لپاره یو لوی سفارتي ټکان دی، ځکه هنګري د کلونو راهیسې د دوی یو له نږدې متحدینو څخه و. دا بدلون ښيي چې اوس نړۍ د سیاسي اړیکو په پرتله نړیوالو قوانینو ته ډیر اهمیت ورکوي.

عامې پوښتنې (FAQs)

ایا د امریکا او ایران ترمنځ اوربند به وغځول شي؟

تر دې دمه حالات ښيي چې د اوربند غځول ډیر لیرې برېښي. ډونالډ ټرمپ ویلي چې ایران په وار وار اوربند مات کړی، له همدې امله د چهارشنبې ورځې وروسته د جګړې د بیا پیل کیدو جدي امکان شتون لري.

د هرمز تنګي بندیز پر افغانستان او پاکستان څه اغیز کوي؟

دې سیمې ته د تېلو او انرژۍ لویه برخه له همدې لارې راځي. که دا لار بنده شي یا جګړه پیل شي، نو په سیمه کې به د پټرولو او ډیزلو بیې تر ټولو لوړې کچې ته ورسیږي، چې ورسره به د خوراکي توکو بیې هم څو برابره زیاتې شي.

پیټر میګیار څوک دی او ولې یې د نتنیاهو د نیولو خبره کړې؟

پیټر میګیار د هنګري نوی مشر دی چې د پخواني مشر ویکتور اوربان تګلارې بدلوي. هغه غواړي هنګري د اروپایي ټولنې او نړیوالو قوانینو سره سم کړي، ځکه نو هغه د ICC د حکم منلو ته غاړه ایښې ده.

ایا په اسلام‌اباد کې د جې ډي وینس خبرې روانې دي؟

وروستي راپورونه ښيي چې دا خبرې ځنډول شوي یا On Hold شوي دي. د امریکا اداره وايي چې دوی د ایران لخوا د عملي ګامونو انتظار باسي، او که ایران نرمښت ونه ښيي، نو امریکا به بېرته بمبارۍ ته مخه کړي


نظرات

پست‌های معروف از این وبلاگ

ټرمپ له پوتین سره د اوکراین د کشالې په اړه ویني

افغانستان او ویسټ انډيز دویمه لوبه؛ د اتلانو لپاره د بریا او لاسته راوړنې بل فرصت

متحده عربي امارات د افغانستان له ورغتیايي سکټور سره مرسته کوي