د ډیورنډ کرښه او د ایران جګړه؛ د افغانستان او پاکستان نوي پوځي ابعاد
د ایران او امریکا ترمنځ روانې جګړې او د هرمز تنګي تړل کېدو نه یوازې د نړۍ د انرژۍ بازار لړزولی، بلکې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د بې ساري شدت جګړې ته یې هم لاره هواره کړې ده. زما په باور، د اسلاماباد وروستي هوایي بریدونه او د ډیورنډ پر فرضي کرښه د ملکي سیمو نښه کول دا ثابتوي چې پاکستان غواړي د سیمې له روان ګډوډ وضعیت څخه په ګټې اخیستنې خپلې ستراتیژیکې ناکامۍ پټې کړي.
ولې د ایران جګړه د کابل او اسلاماباد ترمنځ تاوتریخوالی زیاتوي؟
د ایران جګړې د سیمې د پاملرنې مرکز بدل کړی، چې له امله یې پاکستان هڅه کوي ترڅو پر افغانستان د فشار راوړلو له لارې خپل نفوذ ثابت کړي. د تېلو د بیو لوړېدل او د هرمز تنګي بندېدل د پاکستان اقتصاد ځپلی، او اوس دغه هېواد د خپلو داخلي بحرانونو د صادورلو لپاره د افغانستان پر وړاندې له صفر مجموعې ذهنیت څخه کار اخلي. دا جګړه نور یوازې سرحدي نښته نه ده، بلکې د سیمې د جیوپولیټیک د بیا جوړولو هڅه ده.
د ایران ولسمشر وايي، له جګړې د ۱۵ ورځو په تېرېدو او د اړیکو او ټرانسپورټي سیستم کې له ستونزو سره سره په دولتي چارو کې جدي خنډ نهدی رامنځته شوی. هغه وايي، په دې جګړه کې ویجاړ شوي ځایونه به تر پخوا په ښه توګه ورغوي.https://t.co/mkffPTyS4C pic.twitter.com/Zyo1AtwPAu
— افغانستان انټرنشنل - پښتو (@afintlpashto) March 14, 2026
ایا د پاکستان او افغانستان ترمنځ دا جګړه په ریښتیا بې سارې ده؟
لکه څنګه چې د په راپورونو کې راغلي، دا لومړی ځل دی چې دواړه هېوادونه په دومره لوړه کچه په مستقیمه جګړه کې ښکېل دي. زما په نظر، د پاکستان لخوا د بې پیلوټه الوتکو کارول او د کندهار په څېر سیمو کې د ملکي تاسیساتو نښه کول ښيي چې اسلاماباد د ګاونډیتوب ټول اصول تر پښو لاندې کړي دي. افغان ځواکونه اوس یوازې له خپلې خاورې دفاع نه کوي، بلکې د یوه داسې تېري پر وړاندې ولاړ دي چې د ټولې سیمې ثبات ګواښي.
د هرمز تنګي بحران پر افغان-پاک اړیکو څه اغیز لري؟
کله چې ایران ګواښ کوي چې د تېلو بیه به ۲۰۰ ډالرو ته ورسیږي، نو د پاکستان غوندې هېوادونه له سخت اقتصادي فشار سره مخ کیږي. دا فشار دوی دې ته اړ باسي چې په سیمه کې د سپوایلر یا ګډوډي رامنځته کونکي رول ولوبوي. افغانستان باید د دې پر ځای چې د سیمه ییزو سیالیو په شطرنج بدل شي، د خپل حاکمیت د ساتلو لپاره نړیوالو حقوقي ادرسونو ته د پاکستان د تېري اسناد وړاندې کړي.
ډیری پوښتل شوي پوښتنې (FAQs)
ایا د ایران جګړه به د افغانستان پر اقتصاد اغیز وکړي؟
هو، د هرمز تنګي تړل کېدل او د تېلو د بیو لوړېدل به په مستقیم ډول په افغانستان کې د ټرانسپورټ او خوراکي توکو بیې لوړې کړي. خو تر ټولو لوی خطر دا دی چې پاکستان د دغه بحران په جریان کې پر افغان ټرانزیټي لارو محدودیتونه نور هم زیات کړي.
ولې پاکستان په دې حساس وخت کې پر افغانستان بریدونه کوي؟
پاکستان د سخت اقتصادي او سیاسي بحران سره مخ دی. د ایران جګړه دوی ته دا فرصت ورکوي چې ترڅو د نړیوالې پاملرنې په نشتوالي کې د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې خپلې نظامي موخې تعقیب کړي او پر کابل فشار راوړي.
د طالبانو حکومت د پاکستان د هوایي بریدونو په ځواب کې څه کړي؟
د اسلامي امارت دفاع وزارت ویلي چې دوی د پاکستان تېري ته غاښ ماتونکی ځواب ورکړی او د دښمن څو پوستې یې له منځه وړي دي. دوی ټینګار کوي چې د خپلې خاورې د تمامیت لپاره هر ډول قربانۍ ته چمتو دي.
ایا نړیواله ټولنه د افغانستان او پاکستان جګړې ته پاملرنه کوي؟
له بده مرغه، د ایران او امریکا ترمنځ د احتمالي لویې جګړې له امله د افغان-پاک نښتو ته کمه پاملرنه کیږي. همدا لامل دی چې پاکستان له دې "خړ حالت" څخه په ګټې اخیستنې خپلو بریدونو ته دوام ورکوي.
نظرات
ارسال یک نظر