افغان‌ناو خبري شبکه

د ۲۰۲۶ کال د مارچ په وروستیو کې، د طالبانو حکومت لخوا د امریکایي څیړونکي د ډینس کویل خوشي کېدل یو ځل بیا د کابل او واشنګټن ترمنځ پېچلې اړیکې تر بحث لاندې راوستې. کویل چې له یو کال زیات وخت یې د طالبانو په بند کې تېر کړ، په داسې حال کې خوشي شو چې د ټرمپ ادارې پر افغانستان د بندي ډیپلوماسۍ   تورونه لګولي وو. دا اقدام که له یوې خوا بشري بلل کېږي، خو له بلې خوا د دواړو هیوادونو ترمنځ د سیاسي امتیازاتو د ترلاسه کولو یوه هڅه هم ښکاري. ولې ډینس کویل د یو کال لپاره بندي و؟ ډینس کویل، چې یو ۶۴ کلن ژبپوه و، په ۲۰۲۵ کال کې په کابل کې ونیول شو. طالبانو پر هغه د قوانینو د سرغړونې تور پورې کړی و، خو هیڅکله یې په ښکاره ډول کوم جرم ثابت نه کړ. د هغه کورنۍ او د Foley Foundation په څیر بنسټونو ټینګار کاوه چې هغه یوازې یو اکاډمیک څیړونکی و. د هغه بندي پاتې کېدل د امریکا او طالبانو ترمنځ د پاتې شخړو یوه برخه وه چې بالاخره د اختر په مناسبت د بخښنې په نوم پای ته ورسېده. ایا دا یو بشري اقدام دی که سیاسي امتیاز؟ طالبان ادعا کوي چې د کویل خوشي کول د حسن نیت او بشري خواخوږۍ له مخې شوي، خو د سیاسي چارو شنونک...

د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ له ۲۶مې راهیسې، د افغانستان او پاکستان جګړه ۲۰۲۶ په یو خونړي پړاو کې داخله شوې ده چې په کونړ، ننګرهار او خوست کې یې لسګونه افغان ولسي وګړي وژلي دي. د ناروې د کډوالو شورا (NRC) په وینا، یوازې په دوه اونیو کې د مړو شمېر ۷۶ ته رسېدلی او تر ۱۱۵،۰۰۰ ډېر خلک له خپلو مېنو بې ځایه شوي دي. ولې د افغانستان او پاکستان ترمنځ جګړه پیل شوه؟ دا کړکېچ وروسته له هغه راپیدا شو چې پاکستان په افغانستان تور پورې کړ چې "هغو وسله والو ته یې پناه ورکړې چې په پاکستان کې بریدونه کوي." افغانستان دا تورونه په کلکه رد کړي دي. اوس مهال دا جګړه د هېواد لسو ولایتونو ته غځېدلې ده. د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ اداره یا UN OCHA Afghanistan وايي چې دواړو خواو یو پر بل درنې وسلې او ډرون بریدونه کړي دي. په کابل کې د روغتون بمباري او د جګړې پراخېدل د ۲۰۲۶ کال د مارچ په ۱۶مه نېټه، په کابل کې پر یو روغتون برید وشو چې سلګونه کسانو ته یې مرګ ژوبله واړوله. دا پېښه ښیي چې جګړه اوس د ښاري سیمو په لور روانه ده. تر اوسه په ټول افغانستان کې لږ تر لږه ۸۰۰ کورونه ویجاړ شوي دي. په کابل کې د بې ځایه ش...

افغانستان دا مهال د دوو اورونو تر منځ پروت دی. له یوې خوا له پاکستان سره د ډیورنډ پر کرښه ښکاره جګړه او له بلې خوا په ایران کې د نړیوالې جګړې پراخېدو، د دغه هېواد د ترانزیټ او سوداګرۍ رګونه وچ کړي دي. د افغانستان اقتصادي بحران ۲۰۲۶ یوازې د پولي کمښت خبره نه ده، بلکې دا د یو داسې هېواد د محاصرې کیسه ده چې خپله خوراکي او صنعتي اړتیاوې له ګاونډیو پوره کوي. د ډیورنډ کرښه او له پاکستان سره د جګړې ویجاړونکې اغیزې د ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ پر ۲۷مه، پاکستان د غضب الحق په نوم پوځي عملیات پیل کړل. اسلام اباد ادعا کوي چې په ۲۰۲۴ کال کې له ۲۵۰۰ څخه زیات کسان د هغو بریدونو په پایله کې وژل شوي چې د افغانستان له خاورې پلان شوي وو. دا جګړه د دې لامل شوه چې اته مهمې سوداګریزې لارې، لکه تورخم او سپین بولدک، په بشپړ ډول وتړل شي. کله چې لارې بندې شي، په کابل کې د اوړو او تېلو قیمتونه سر وهي، چې دا په مستقیم ډول پر ولسي وګړو فشار راوړي. ولې د ایران لاره د افغانستان لپاره نوره بدیل نه ده؟ کله چې له پاکستان سره اړیکې خرابې شوې، طالبانو د ایران چابهار بندر ته مخه کړه. په ۲۰۲۵ کال کې له ایران سره سوداګري ۱.۶ میلیا...

د کابل پر یوه روغتون د وروستي برید ادعاوو او د پاکستان او افغانستان ترمنځ مخ په زیاتیدونکي تاوتریخوالي سیمه د یوې نوې جګړې په درشل کې درولې ده. چین په ښکاره له دواړو هیوادونو غوښتي چې له زغم څخه کار واخلي او د ټوپک پر ځای میز ته کښیني. دا غوښتنه په داسې وخت کې کیږي چې د دواړو ګاونډیو ترمنځ د باور فضا تر بل هر وخت زیاته زیانمنه شوې ده. زموږ په نظر، د زور کارول نه یوازې ستونزې نه حل کوي، بلکې د سیمې اقتصادي او امنیتي راتلونکی له جدي ګواښ سره مخ کوي. ایا نظامي بریدونه د ترهګرۍ ستونزه حل کولی شي؟ ډیری شنونکي پدې باور دي چې د پولې پورې غاړې پوځي عملیات یوازې د لنډ وخت لپاره وي او د ترهګرۍ ریښې نه باسي. کله چې په کابل کې د روږدو کسانو پر روغتون برید کیږي او د سلګونو کسانو د وژنې خبر ورکول کیږي، دا چاره د ترهګرۍ پر ضد د مبارزې پر ځای ولسي غصه راپاروي. پاکستان ادعا کوي چې پوځي مرکزونه یې ویشتلي، خو د ملکي مرګ ژوبلې راپورونه د جګړې بڼه بدلوي. چین له پاکستان او افغانستان څخه غوښتي دي چې سمدستي اوربند وکړي او خپل اختلافات د خبرو اترو له لارې حل کړي. چیني چارواکو ټینګار کړی چې دواړه هېوادونه بای...

زما په اند، په کابل کې د پاکستان هوایي برید چې په ترڅ کې یې شاوخوا ۴۰۰ بې ګناه کسان ووژل شول، د سیمې په کچه یو نه منل کیدونکی بشري جنایت دی. زه په کلکه باور لرم چې د نشه یي توکو د روږدو کسانو د بیارغونې پر یوه مرکز دا ډول ړوند برید د بشري حقونو او نړیوالو قوانینو ښکاره سرغړونه ده. دا ډول کړنې یوازې بحرانونه ژوروي. ولې د کابل په روغتون هوایي برید وشو؟ پاکستان ادعا کوي چې ترهګر یې په نښه کړي، خو دا په بشپړه توګه روښانه ده چې هدف یو ملکي روغتون و. زما په نظر، دا د استخباراتي ناکامۍ او د ملکي وګړو ژوند ته د نه پاملرنې ستره بېلګه ده چې هیڅ ډول توجیه نه لري. BREAKING: 400 killed in Pakistani attack on rehabilitation center in Kabul, Afghanistan — officials pic.twitter.com/vxNE9BF603 — Rapid Report (@RapidReport2025) March 16, 2026 د افغانستان او پاکستان اړیکې څه لور ته ځي؟ دا څرګنده ده چې دا خونړۍ پیښه به د دواړو هیوادونو ترمنځ تاوتریخوالی لوړې کچې ته ورسوي. د دې پر ځای چې ستونزې د خبرو له لارې حل شي، موږ د وضعیت د لا خرابیدو شاهدان یو.   نړیواله ټولنه د دې برید په اړه څه وایي؟ نړیوال...

د افغانستان او پاکستان ترمنځ په سرحدي سیمو کې وروستیو نښتو یو ځل بیا ثابته کړه چې د کابلپر وړاندې د اسلام اباد پالیسي تل پر زور او فشار ولاړه ده. د ۲۰۲۶ کال د مارچ په ۱۵مه، د ډیورنډ فرضي کرښې ته څېرمه د بې ګناه ملکیانو نښه کول دا ښيي چې پاکستان غواړي خپلې کورنۍ ناکامۍ پر افغانستان وتپي. زما په باور، د افغان دفاعي ځواکونو ځوابیه بریدونه یوازې د خپلې خاورې د تمامیت ساتنه ده، نه د جګړې غوښتنه. ولې د افغانستان او پاکستان ترمنځ سرحدي نښتې زور اخیستی؟ د دې نښتو اصلي لامل د پاکستان هغه بریدونه دي چې د فبروري په ۲۶مه یې د افغانستان په خاوره کې پر ملکیانو ترسره کړل. د طالبانو حکومت تل ټینګار کړی چې افغانستان د چا پر وړاندې خاوره نه کاروي، خو پاکستان د پاکستاني طالبانو (TTP) په پلمه غواړي د افغانستان استقلال تر پوښتنې لاندې راولي. افغان ځواکونه یوازې د هغو بریدونو مخه نیسي چې زموږ د بې ګناه خلکو ژوند ګواښي. د پاکستان پوځي رژیم د ډالرو په بدل کې د پردیوپه اشاره پرافغانستان تجاوزوکړ. دوی داسې فکرکاوه چې ګواکي موږ به بریدوکړواوهلته به دافغانانو په منځ کې درزپیدا کړو، اوپردوو ډلوبه یې ووېشو.ب...

د ایران او امریکا ترمنځ روانې جګړې او د هرمز تنګي تړل کېدو نه یوازې د نړۍ د انرژۍ بازار لړزولی، بلکې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د بې ساري شدت جګړې ته یې هم لاره هواره کړې ده. زما په باور، د اسلام‌اباد وروستي هوایي بریدونه او د ډیورنډ پر فرضي کرښه د ملکي سیمو نښه کول دا ثابتوي چې پاکستان غواړي د سیمې له روان ګډوډ وضعیت څخه په ګټې اخیستنې خپلې ستراتیژیکې ناکامۍ پټې کړي. ولې د ایران جګړه د کابل او اسلام‌اباد ترمنځ تاوتریخوالی زیاتوي؟ د ایران جګړې د سیمې د پاملرنې مرکز بدل کړی، چې له امله یې پاکستان هڅه کوي ترڅو پر افغانستان د فشار راوړلو له لارې خپل نفوذ ثابت کړي. د تېلو د بیو لوړېدل او د هرمز تنګي بندېدل د پاکستان اقتصاد ځپلی، او اوس دغه هېواد د خپلو داخلي بحرانونو د صادورلو لپاره د افغانستان پر وړاندې له صفر مجموعې ذهنیت څخه کار اخلي. دا جګړه نور یوازې سرحدي نښته نه ده، بلکې د سیمې د جیوپولیټیک د بیا جوړولو هڅه ده. د ایران ولسمشر وايي، له جګړې د ۱۵ ورځو په تېرېدو او د اړیکو او ټرانسپورټي سیستم کې له ستونزو سره سره په دولتي چارو کې جدي خنډ نه‌دی رامنځته شوی. هغه وايي، په دې جګړه کې و...

د افغانستان او پاکستان ترمنځ د ۲۰۲۶ کال خونړۍ سرحدي شخړې یوازې د پولو جنجال نه دی، بلکې دا د یوې ژورې بې باورۍ او د غلطو سیاستونو پایله ده. کله چې په کابل او اسلام اباد کې ډیپلوماسي ماتې وخوري، نو قیمت یې تل بې ګناه ولسي وګړي ورکوي. زما په نظر، دا وضعیت د دواړو هیوادونو لپاره یو ستر ستراتیژیک شکست دی چې سیمه یې د ناامنۍ نوي پړاو ته بیولې ده. ایا د پاکستان هوايي بریدونه د ترهګرۍ مخنیوی کولی شي؟ اسلام اباد ادعا کوي چې د دوی د "غضب للحقه" عملیات د وسله والو ځالو په نښه کولو لپاره دي، مګر د ملګرو ملتونو باوري راپورونه ښيي چې په ننګرهار او پکتیکا کې د ۱۳ بې ګناه افغانانو وژل کېدل برعکس پایله ورکوي. د بمبارۍ له لارې د امنیت ټینګول یو ناکام منطق دی چې یوازې د نفرت او غچ اخیستنې روحیه پیاوړې کوي. زموږ په تیرو تحلیلونو کې مو هم روښانه کړې وه چې دا ډول بریدونه د حل لاره نه ده. د طالبانو غبرګون او د ډرون ټیکنالوژۍ نوې جګړه د افغانستان حکومت دا بریدونه "بې موجبه" بولي او د ځوابي بریدونو ادعا کوي. خو د ۲۰۲۶ کال په دې جګړه کې یو نوی بدلون د طالبانو لخوا د ډرون (بې پیلوټه الوتکو)...